Kurs · 14. Bölüm Beta

14. Bölüm: İpoteğin Temelleri

Kredi türleri, sözleşme maddeleri, haciz, kredi düzenlemeleri ve parayı hareket ettiren kişiler

Bu bölümde

  • İpotek türleri Geri ödeme, yeniden finansman ve özel amaçlı kredileri onlara ihtiyaç duyan alıcılarla eşleştirin.
  • İpotek maddeleri Muacceliyet (acceleration), devir (alienation), sona erme (defeasance), erken ödeme (prepayment) ve sıra değiştirme (subordination) maddelerini okuyun.
  • Yargısal haciz Süreci adım adım izleyin, ve hakkaniyete dayalı geri alma hakkı (equitable right of redemption) penceresini bu sürece yerleştirin.
  • Kredi düzenlemeleri TILA / Reg Z, RESPA ve TRID açıklama sürelerini uygulayın.
  • Kredi başvurusu 1003 formunun ne istediğini, ve kredi verenlerin borçluyu nasıl değerlendirdiğini, bilin.
  • Uygunluk standartları Konvansiyonel, FHA sigortalı ve VA garantili krediler için oranları hesaplayın.
  • Banker, broker, MLO Üçünü birbirinden ayırt edin, ve her birinin New York lisans kurallarını belirtin.
  • Çifte temsil açıklaması Aynı zamanda ipotek brokerı olan temsilci durumunu Article 12-D'ye uygun biçimde yönetin.

1. ders

İpotek Kredisi Türleri

Nasıl geri ödendikleri, neyi fonladıkları ve çözdükleri durumlarla tanımlanır

Geri Ödeme Şekline Göre İpotekler

Ve öz varlığı yeniden nakde çeviren krediler

Her ipotekli kredi aynı işi görür. Kredi veren parayı verir, borçlu bu parayı geri ödemeyi taahhüt eder ve borç bitene kadar taşınmaz teminat olarak kalır. Bir krediyi diğerinden ayıran, ödeme planıdır. Kredileri geri ödeme düzenlerine göre öğrenin; adları ezberlenecek kelimeler olmaktan çıkar.

GERİ ÖDEME YÖNTEMİNE GÖRE TANIMLANANLAR

Kademeli ödemeli ipotek (graduated payment mortgage, GPM), borçluyu bilerek çok küçük tutulmuş ödemelerle başlatır. Bu ödemeler kredide işleyen faizi karşılamaz; bu nedenle eksik kalan kısım borca eklenir ve borçlu ödeme yaparken bakiye büyür. Bu büyümenin bir adı vardır. Negatif amortisman (negative amortization), ertelenen faiz nedeniyle kredi bakiyesinin artmasıdır ve bir süre boyunca borçlu, aldığı kredi tutarından daha fazlasını borçlu olur.

Kredi belgelerinde belirlenmiş bir noktada ödemeler bir plana göre artar ve kalan vade içinde krediyi tamamen itfa edene kadar artmaya devam eder. GPM, gelirinin artması beklenen borçlu için tasarlanmıştır. Gelir artmazsa borçlu, başladığından daha büyük bir borçla ve ödeyemeyeceği bir taksitle baş başa kalır.

Vadeli ya da yalnızca faizli ipotek (term / interest-only mortgage) olarak da adlandırılan düz ipotek (straight mortgage), belirli bir süre boyunca yalnızca faiz öder, başka hiçbir şey ödemez. Anapara hiç azalmaz. Sürenin sonunda anaparanın tamamı tek bir balon ödeme (balloon payment) olarak muaccel olur; borçlu ya bu paraya sahiptir, ya taşınmazı satar ya da balon ödemeyi yeni bir krediyle yeniden finanse eder.

EK FON VE YENİDEN FİNANSMAN İÇİN

Açık uçlu ipotek (open-end mortgage), borçlunun kredi verildikten sonra aynı kredi verene dönüp başlangıçta belirlenen bir limite kadar ek para talep etmesine imkân tanır. Kredi verenler çoğu durumda orijinal anapara bakiyesinin ya da önceden belirlenmiş bir kredi/değer oranının (loan-to-value) ötesinde para vermez.

Konut öz varlık kredisi (home equity loan) ile konut öz varlık kredi limiti (home equity line of credit) aynı kaynağa ulaşır: malikin evde zaten sahip olduğu öz varlık (equity). Konut öz varlık kredisi genellikle belirli bir tutar için ve çoğu zaman belirli bir amaçla verilen tek seferlik bir kredidir. Konut öz varlık kredi limiti ise masraflar ortaya çıktıkça malikin kullanması için hazır tutulan paradır. Her ikisi de taşınmaz üzerinde alt derece ipotek (junior mortgage) kurar; ancak taşınmaz rehinlerden ari ise (free and clear) yeni ipotek tek başına kalır.

Alt derece, sırada ikinci demektir. Alt derece ipotek, paraya çevirme satışından ancak birinci derece ipotek tamamen ödendikten sonra ödenir ve geriye bir şey kalmazsa hiçbir şey almaz. Aynı ev üzerinde alt derece kredi verenin birinci derece ipotek alacaklısından daha fazla risk taşımasının nedeni bu konumdur.

Ters ipotek (reverse equity mortgage) ters yönde işler. Ödenmemiş rehni az olan ya da hiç olmayan, şartları taşıyan bir ev maliki evini ipotek eder ve kredi verene çek yazmak yerine kredi verenden her ay bir çek alır. Bu krediler, yaşlı ev maliklerinin evlerindeki öz varlığı nakde çevirmelerine yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Uygunluk kuralı ve geri ödemeyi başlatan olaylar şöyle işler.

62 ters ipotek (reverse equity mortgage) için asgari yaş

Ev malikinin ayrıca ödenmemiş ipotek bakiyesi çok az olmalı ya da hiç olmamalıdır.

Ne zaman geri ödenir?

Kredi veren her ay bir çek gönderir; kredi, ev satıldığında, borçlu öldüğünde ya da borçlu 12 ay kesintisiz olarak evden uzak kaldığında geri ödenir. Tutar, evin değerine, malikin yaşına ve faiz oranına bağlıdır.

Her kredide oran sabit ya da değişken olabilir, ve çoğu eyalette alınabilecek azami faiz oranını sınırlayan tefecilik (usury) yasaları vardır.

NOT: Size bir yaş verip ters ipotek hakkında soru soran bir soru, tek bir bilgiyi değil iki bilgiyi ölçer. Yaş, bunun yarısıdır. Diğer yarısı ipotek bakiyesidir ve öğrencilerin unuttuğu yarı da budur.

Krediyi ödeme planından tanıyın

UNUTMAYIN: Negatif amortismanın kredi bakiyesine ne yaptığını söyleyin, ardından bu ekranda balon ödemeyle biten krediyi adlandırın.

Tek Bir Durum İçin Tasarlanmış Krediler

İnşaat, köprü, toplu, paket, satın alma bedeli ipotekleri ve satışı finanse eden satıcı

Önceki ekrandaki krediler geri ödeme şekline göre sıralanmıştı. Bunlar ise çözdükleri soruna göre sıralanır. Yirmi arsası olan bir geliştirici. Eski evini henüz satmamış bir alıcı. Hangi fiyattan olursa olsun uygun nitelikte bir alıcı bulamayan bir satıcı. Kredinin adı, ödemeyi değil durumu tarif eder.

İnşaat ipoteği (construction mortgage), arazi üzerindeki binaların inşasını finanse etmek için kullanılan geçici bir kredidir. İnşaat tamamlandığında yerini kalıcı finansmana bırakır ve onu kapatan kalıcı krediye nihai kredi (end loan) denir.

Geçiş kredisi (swing loan) olarak da adlandırılan köprü ipoteği (bridge mortgage), bir taşınmazı satmak ile bir başkasını satın almak arasındaki boşluğu kapatır. Köprü ipotekleri genellikle kısa vadelidir ve ders materyalleri bunların en çok inşaat finansmanında kullanıldığını da ekler.

Toplu ipotek (blanket mortgage), tek bir ipotekle birden fazla parseli ya da arsayı kapsar ve genellikle parselasyon projelerini finanse etmek için kullanılır. İpotek bütün hâlinde kalsaydı geliştiriciyi kıskaca alırdı; çünkü geliştirici, hâlâ bütün parselasyon için rehinle yüklü olan bir arsa üzerinde temiz mülkiyet devredemez. Çözüm krediye yazılmıştır. Kısmi serbest bırakma maddesi (partial release clause), borçlunun belirli bir tutar ödeyerek bir ya da birden fazla arsayı ipotekten kurtarmasına imkân tanır; ipotek geri kalan arsaları kapsamaya devam eder ve serbest bırakılan arsalar gelir elde etmek için satılır.

Paket ipotek (package mortgage), taşınır malları taşınmazla birlikte tek bir sözleşmede finanse eder. Bir taşınmaz satışına dâhil edilen bir beyaz eşya, ayrı olarak değil evle birlikte finanse edilir. Paket ipotekler genellikle eşyaların birimle birlikte geldiği kat mülkiyetli daireler ve tatil evleri için kullanılır.

Belgesiz ya da beyana dayalı ipotek (no doc / stated doc mortgage), belgeler yerine beyan edilen gelire dayanır. Kredi incelemesinden geçemeyen ancak yüksek peşinatı olan ya da serbest çalıştığı için gelir istikrarını kanıtlayamayan bir borçluya sunulabilir. Bunlara oransız (no ratio) ya da standart dışı (nonconforming) krediler de denir.

Sat ve geri kirala (sale-and-leaseback) finansmanı, çoğunlukla ticari ya da perakende taşınmazlarda olduğu gibi uzun süreli kira sözleşmelerinin söz konusu olduğu durumlarda kullanılır. Genellikle bir yatırımcı olan alıcı, taşınmazı satın alır ve satıcıya geri kiralar. Yeni malik gelir vergisi avantajları ve garantili bir kira geliri elde eder; satıcı ise sermayesini serbest bırakır ve kira sözleşmesi kapsamında taşınmazın kontrolünü elinde tutmaya devam eder.

Satın alma bedeli ipoteği (purchase money mortgage), genel anlamda gayrimenkul satın almak için kullanılan her ipotekli krediyi ifade edebilir. Terim daha çok belirli bir düzenlemeyi anlatır: satıcı, satış bedelinin tamamını ya da bir kısmını alıcı için finanse eder. Sınavda purchase money ifadesini duyduğunuzda önce parayı ödünç veren satıcıyı arayın.

Arazi sözleşmesi (land contract), taksitli bir gayrimenkul satış sözleşmesidir. Alıcı (vendee), taşınmazda oturma ve onu kullanma hakkı karşılığında satıcıya (vendor) ödeme yapar. Ödemelerin tamamı ya da belirlenen bir kısmı yapılana kadar hiçbir tapu senedi ya da mülkiyet devredilmez. Satıcı, arazi üzerinde ipotek rehni tutmak yerine arazinin mülkiyetini teminat olarak elinde tutar; bu, bir kredi verenin konumundan daha güçlü bir konumdur. Alıcının mevcut menfaati hakkaniyete dayalı mülkiyettir (equitable title), çünkü asıl mülkiyet ileri bir tarihte tapu senediyle devredilecektir.

Satıcının neden finansman sağladığı, her ikisinin ardındaki pratik sorudur. Alıcı, konvansiyonel bir peşinatın gerektirdiği nakdi karşılayamaz. Alıcı, satıcının mevcut ipoteğindeki düşük faiz oranından yararlanmak ister. Alıcı, kurumsal bir kredi verenden kredi alma şartlarını karşılayamaz. Ve paranın sıkışık olduğu bir piyasada, bedelin bir kısmını finanse etmek satıcının satışı gerçekleştirebilmesinin tek yolu olabilir. Satıcılar, tam ya da kısmi finansman sunarak bir taşınmazın satılabilirliğini çoğu zaman artırır.

NOT: En sık karıştırılan ikili toplu ve paket ipotektir. Toplu ipotek birden fazla arazi parselini kapsar. Paket ipotek araziyi ve taşınır malları kapsar. Cevabı, hangi kelimenin kulağa daha büyük geldiğine göre değil, neyin kapsandığına göre okuyun.

Adı durumu tarif eder

UNUTMAYIN: Bir geliştirici sizi arıyor ve sattığı üçüncü arsanın kapanışını yapamadığını söylüyor. İpoteğinde hangi madde eksiktir ve bu madde ona ne yapma imkânı verir?

Üzerinde Hâlâ İpotek Bulunan Bir Evi Satmak

Rehinden ari, ipotekle yüklü, borcun üstlenilmesiyle ya da sarmal ipotekle

New York'ta satılan evlerin çoğu, satıldıkları gün üzerlerinde bir ipotek taşır. Kapanışta bu ipoteği ele almanın üç olağan yolu vardır; bir de ikinci yolun üzerine kurulan ve lisans sahibinin tanıması gereken bir düzenleme vardır.

Rehinden ari satış (sale free and clear) olağan yoldur. Satıcının kredisi kapanışta satış gelirinden kapatılır ve alıcı, satıcının kredi vereninin rehni bulunmayan bir mülkiyet edinir. Alıcının kendi kredi vereni genellikle satıcının ipotek alacaklısı (mortgagee) adına düzenlenmiş bir kapatma çeki getirir ve bu kredi veren alacağını tahsil ettiğinde bir ipotek terkin belgesi (satisfaction of mortgage) düzenler.

İpotekle yüklü satış (sale subject to the mortgage), mevcut krediyi yerinde bırakır. Alıcı, rehin hâlâ bağlıyken mülkiyeti edinir ve ödemeleri yapar; satıcı ise imzaladığı borç senedinde (note) borçlu olarak kalmaya devam eder. Kredi veren bunların hiçbirini kabul etmemiştir; düzenlemenin bütün riski de budur.

Üçüncü yol, alıcının borcu üstlendiği ipotekle yüklü satıştır. Borcun üstlenilmesi (assumption), bir tarafın başka bir tarafın borcunun ödemelerini, borç senedinin koşulları değişmeden devralmayı kabul etmesidir. Taşınmaz kredinin teminatı olmaya devam eder ve alıcı asıl sorumlu hâle gelir; ancak ipoteğin paraya çevrilmesi (foreclosure) hâlinde satıcı ikincil olarak sorumlu kalır. Bugün düzenlenen kredilerde borcun üstlenilmesi nadiren mümkündür; yine de bazı konvansiyonel ipotekler, icra edilebilir bir devir yasağı maddesi (alienation clause) bulunmadığı durumlarda buna izin verir. Kimse buna güvenmeden önce müşteriyi orijinal kredi verene ya da bir avukata yönlendirin.

Tek yükümlülük, iki kredi

Taşınmaz üzerindeki mevcut bir kredinin yeni bir krediyle birleştirildiği bir finansman düzenlemesi, örneğin satıcı, alıcıya başka bir ipotek verirken mevcut krediyi elinde tutar.

Sarmal ipotekte (wraparound) paranın izini sürün. Alıcı, satıcıya tek bir birleşik ödeme yapar. Satıcı bu ödemeden orijinal kredi verene öder. Alıcının ödediği her dolar, birinci derece rehni elinde tutan kredi verene ulaşmadan önce satıcının elinden geçer.

Neden tehlikelidir

Satıcı orijinal krediyi ödemeyi bırakırsa, alıcı her ay satıcıya düzenli olarak ödeme yapmış olsa bile taşınmaz için ipoteğin paraya çevrilmesi süreci başlar. Alıcının ödemeleri hiçbir zaman kredi verenin meselesi olmamıştır, çünkü alıcının o kredi verenle hiçbir zaman bir sözleşmesi olmamıştır.

Kredi verenin cevabı bir maddedir. Kredi verenler, ipoteğe çoğu zaman taşınmaz malikinin sarmal ipotek sunmasını tamamen yasaklayacak bir satışta muacceliyet maddesi (due-on-sale clause) koyar. Bu maddeyi içeren bir kredinin üzerine kurulan sarmal ipotek, kredi verene devri öğrendiği anda bakiyenin tamamını muaccel kılma hakkını verir ve evi kaybeden kişi alıcıdır.

DİKKAT: İpoteğinde satışta muacceliyet maddesi bulunan bir kredi verenin etrafından dolaşarak kurulan sarmal ipotek akıllıca bir yapılandırma değildir. Bu, kredi verenin açıkça belirtilmiş muaccel kılma hakkına sahip olduğu bir devirdir ve bunu düzenlemeye yardım edip hiçbir şey söylemeyen lisans sahibi, işin tam ortasında durmaktadır.

Tek yükümlülük, iki kredi, bir zayıf halka

UNUTMAYIN: Sarmal ipotekte en son ödeme alan tarafı ve taşınmazı ilk kaybeden tarafı adlandırın. Bunlar aynı kişi değildir.

Sabit Oranlar ve 15 Yıl Sorusu

Kısa vadenin sağladığı tasarrufu ayırt etmek için aşağıda iki vadede de aynı oran kullanılmıştır

Sabit faizli kredi (fixed rate loan), bütün vade boyunca sabit kalan bir faiz oranı taşır. Borçlu, imza attığı gün ödemesini bilir ve on dokuzuncu yılda da aynı ödemeyi yapacağını bilir. Oranlar yükselirse korunur, oranlar düşerse krediyi yeniden finanse edebilir. Kredi veren bu işlemin karşı tarafında yer alır ve garantili bir getiri oranı elde eder.

Uzun yıllardır geleneksel konvansiyonel konut kredisi, 30 yıllık sabit faizli ipotek olmuştur. Süre pazarlığa açıktır ve kredi verenler genellikle 20, 25 ve 35 yıllık vadeler de sunar. Borçluların sorduğu 15 yıllık sabit faizli kredidir; çünkü kredinin ömrü boyunca 15 yıllık ipotekte ödenen toplam faiz, aynı faiz oranındaki 30 yıllık ipotektekinden yaklaşık üçte bir daha azdır.

Aşağıdaki rakamlar, değişen tek şey yıl sayısı olsun diye her iki vade için tek bir oranda tutulmuştur.

Kredi tutarı

Vade

Oran

Aylık ödeme

Ödenen toplam faiz

$50,000

15 yıl

$449.41

$30,894.54

$50,000

30 yıl

$332.65

$69,754.45

$100,000

15 yıl

$898.83

$61,789.09

$100,000

30 yıl

$665.30

$139,508.90

$150,000

15 yıl

$1,348.24

$92,683.63

$150,000

30 yıl

$997.95

$209,263.35

Ortadaki ikiliye bakın. Aynı yüz bin dolar, otuz yılda on beş yıla göre yaklaşık yetmiş sekiz bin dolar daha fazla faize mal olur ve aylık ödeme, kısa vadeli kredide yaklaşık iki yüz otuz dolar daha yüksektir. Kararın tamamı bu iki sayıdadır.

~1/3

15 yıllık kredide daha az toplam faiz

Kısa vadenin gerçek maliyetleri vardır. Ödemeler daha yüksektir. 15 yıllık ipoteklerde, ödemeleri yönetilebilir tutmak ve alıcının krediye uygun olmasını sağlamak için bazen daha yüksek peşinat istenir. Bunların her ikisi de başka bir yerde ipotek faizinden daha yüksek bir getiriyle yatırılabilecek parayı tüketir. Ayrıca borçlu, ev daha erken ödendiği için ipotek faizi vergi indirimini daha erken kaybeder.

NOT: Sınav hangi kredinin daha iyi olduğunu sormaz. Kısa vadenin toplam faize ne yaptığını ve aylık ödemeye ne yaptığını sorar; bu ikisi ters yönlerde hareket eder.

Kısa vade, daha az faiz, daha büyük ödeme

UNUTMAYIN: Bir alıcı size 15 yıllık mı yoksa 30 yıllık mı krediyi seçmesi gerektiğini soruyor. Herhangi bir şey söylemeden önce ona soracağınız iki soruyu belirtin.

Değişken Faizli İpotekler

Kredi veren faiz riskini borçluya aktarır ve bunun karşılığında başlangıçta daha az ücret alır

Değişken faizli ipotek (adjustable rate mortgage, ARM), kredi verenin faiz oranını paranın değişen maliyetini yansıtacak şekilde dönemsel olarak ayarlamasına izin verir. Oran, kredi verenin keyfine göre belirlenmez. İki parçadan oluşur ve bu iki parçayı öğrendiğinizde her ARM sorusu bir aritmetik işlemine dönüşür.

GÜNCEL ENDEKS DEĞERİ

MARJ

FAİZ ORANI

Endeks (index), paranın maliyetini güvenilir biçimde gösteren istatistiksel bir rapordur; marj (margin) kredi verenin kârıdır. Gelecekteki ayarlamalar endeksi izler.

Endeks kredi verenin kontrolü dışındadır; düzenlemeyi savunulabilir kılan da budur. Marj kredi verenin kârıdır ve kredinin ömrü boyunca sabit kalır. Gelecekteki oran ayarlamaları endeksi izler; bu nedenle ödemesinin nereye gittiğini bilmek isteyen borçlu, kredi vereni değil endeksi takip eder.

BİR ARM KREDİSİNİN UNSURLARI

Oran ayarlama dönemi

Oranın değiştiği aralık, en yaygın olarak her 6 ayda ya da 1 yılda bir. Kredi verenler değişikliği borçlulara yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Ödeme ayarlama dönemi

Fiili anapara ve faiz (P&I) ödemesinin değiştiği aralık. Oran ayarlamalarıyla örtüşmeyebilir.

Faiz oranı üst sınırı

Oranın ne kadar değişebileceğini sınırlar. Yaygın bir üst sınır (cap) 2/5'tir: 2 = her ayarlamada yukarı ya da aşağı en fazla değişim; 5 = ömür boyu üst sınır.

Tavan

Kredinin vadesi boyunca uygulanabilecek en yüksek faiz oranı (ceiling), ömür boyu üst sınırın başka bir adı.

Dönüştürme seçeneği

Borçlunun sabit orana geçmesine imkân tanır (conversion option), genellikle daha yüksek bir faiz oranı gibi koşullarla.

Üst sınırı parçalarına ayırın, çünkü bu ekranda en çok sınanan unsur odur. 2/5 üst sınır, oranın herhangi bir ayarlamada yukarı ya da aşağı en fazla iki puan, kredinin ömrü boyunca ise en fazla beş puan değişebileceği anlamına gelir. 2/5 üst sınırla yüzde dörtten başlayın; borçlunun karşılaşabileceği en kötü oran yüzde dokuzdur ve oraya tek bir sıçramada götürülemez.

ARM'ler faiz riskini borçluya aktardığı için kredi verenler ARM'de normalde sabit faizli krediye göre daha düşük bir başlangıç oranı uygular. Bu daha düşük başlangıç oranı, borçluların krediye daha kolay uygun hâle gelmesine de yardımcı olur; çünkü kredi verenin uygunluk oranlarına göre test ettiği ödeme, daha küçük olan ödemedir. Oranlar yükselirse ödemeler artar. Oranlar düşerse ödemeler azalır.

İki ayarlama döneminin ayrı olmasının bir nedeni vardır ve negatif amortisman bu ayrımda ortaya çıkabilir. Oran ayarlama dönemi, faiz oranının değiştiği zamandır. Ödeme ayarlama dönemi, anapara ve faiz ödemesinin değiştiği zamandır. Oran yükselmiş ve ödeme henüz ona yetişmemişse, eksik kalan kısım kredi bakiyesine eklenir.

DİKKAT: Başlangıçtaki ARM oranına göre krediye uygun bulunan bir borçlu, kredinin artırılmasına izin verdiği bir ödemeye göre uygun bulunmuştur. Birine evi karşılayabileceğini söylemeden önce ödemenin ilk ayarlamada ve tavanda ne olacağını sorun.

Endeks artı marj, oranı verir

UNUTMAYIN: Yüzde 4 oranlı bir ARM'nin 2/5 üst sınırı var. Borçludan alınabilecek en yüksek oran nedir ve oraya ulaşmak kaç ayarlama gerektirir?

İpotek Belgesinin Gerçekte Yaptığı İş

Rehin, tescil ve haklarını taraflar arasında aktaran beş madde

İpotek (mortgage), bir borcun geri ödenmesini teminat altına almak için taşınmaz üzerinde iradi bir rehin (voluntary lien) kuran belgedir. İradi, malikin buna rıza gösterdiği anlamına gelir. Taraflar, ipoteği veren borçlu olan ipotek borçlusu (mortgagor) ve ipoteği alan kredi veren olan ipotek alacaklısıdır (mortgagee). Borç olmadan ipotek olamaz.

Bazı eyaletler aynı iş için farklı bir belge kullanır. Tröst senedi (deed of trust / trust deed), bir borç senedinin ödenmesine teminat olarak üçüncü bir kişi tarafından tutulan, taşınmaz üzerinde iradi bir rehin kurar. Borçluya tröst kurucusu (trustor) denir ve teminatı bir yediemin (trustee) tutar.

Bu fark, kredi verenin taşınmazı nasıl geri aldığını belirler. Rehin teorisi (lien theory) eyaletinde ipotek alacaklısı yalnızca bir rehin tutar ve kredi geri ödenene kadar asıl mülkiyet ipotek borçlusundadır. Mülkiyet teorisi (title theory) eyaletinde asıl mülkiyet ipotek alacaklısındadır. Tröst senedinin kullanıldığı yerlerde yediemin, satış yetkisi maddesine (power of sale clause) dayanarak yediemin satışı yapabilir; bu, içinde mahkeme bulunmayan, yargı dışı bir paraya çevirmedir (non-judicial foreclosure). New York uzun yolu seçer. Teminat belgesi ipotek olduğunda temerrüt hâlinde izlenecek usul, yargısal paraya çevirmedir (judicial foreclosure).

İpotek, taşınmazın bulunduğu county'de tescil edilir. Tescil, kamuya farazi bildirim (constructive notice) sağlar ve rehin önceliğini belirler; normalde ilk tescil edilen belge önceliğe sahiptir.

BEŞ MADDE

Muacceliyet

Kredi veren, borçlunun temerrüdü ya da diğer sözleşme hükümlerini ihlal etmesi hâlinde kredi bakiyesinin tamamını derhal muaccel ilan edebilir. Çoğu borç senedinde, ipotekte, tröst senedinde ve arazi sözleşmesinde bulunur.

Devir / satışta muacceliyet

Mülkiyet devredildiğinde belirtilen haklar: borcu muaccel kılmak, faiz oranını değiştirmek ya da yüklü bir borç üstlenme ücreti almak. FHA ve VA kredileri bu maddeyi içeremez.

İpoteğin sona ermesi

Belirtilen koşul yerine geldiğinde, borç geri ödendiğinde, ipotek hükümsüz hâle gelir. İpotek alacaklısı ardından kamu kaydı için bir ipotek terkin belgesi (satisfaction of mortgage) hazırlar.

Erken ödeme cezası

Kredi verenin erken kapatma ya da büyük anapara indirimleri için ücret almasına imkân tanır. Standart Fannie Mae / Freddie Mac borç senetlerinde bulunmaz; FHA ve VA kredilerinde yasaktır; subprime kredilerde yaygındır.

Sıra değiştirme sözleşmesi

Daha sonra tescil edilen bir ipoteğe daha önce tescil edilenin önünde öncelik verir. Rehin sahipleri arasında yapılır, taraflar ilk tescil edenin önceliği kuralından çıkmayı seçer.

Bu beş maddeyi tanım olarak değil, haklar olarak okuyun. Muacceliyet (acceleration) temerrütle tetiklenir. Devir yasağı maddesi (alienation clause) devirle tetiklenir; bu nedenle ödemelerini düzenli yapan bir borçlu bile taşınmazı satarak onu tetikleyebilir.

İpotek terkin belgesinin var olmasının nedeni ipoteğin sona ermesidir (defeasance). Borç geri ödendiğinde ipotek iptal edilir, ipotek alacaklısının taşınmaz üzerinde başka bir talebi kalmaz ve ipotek alacaklısı kamu kaydı için bir ipotek terkin belgesi (satisfaction of mortgage) hazırlar. Tescil edilmiş bir rehin, onu kayıttan kaldıran tescilli bir belge olana kadar kayıtta kalır.

Devir (assignment) diğer yönde işler. Bir tarafın, yani devredenin (assignor), bir sözleşmeden doğan haklarını ya da menfaatlerini başka bir tarafa, yani devralana (assignee) aktarmasıdır. Bir krediyi satan kredi veren, ipoteği borç senediyle birlikte devreder ve borçlu aynı borcu farklı bir hamile ödemeye devam eder.

NOT: Muacceliyet ve devir yasağı maddesinin her ikisi de kredi verene bakiyeyi talep etme imkânı verir ve sınav bunları tetikleyici olaya göre ayırır. Muacceliyet temerrütle tetiklenir. Devir yasağı maddesi devirle tetiklenir. FHA ve VA kredileri devir yasağı maddesi içeremez ve bu kredilerde erken ödeme cezaları da yasaktır.

Tescil önceliği belirler; maddeler hakları belirler

UNUTMAYIN: Satıcınız ipoteğini dört yıl önce ödemiş, ancak rehin tapu araştırmasında hâlâ görünüyor. Tescil edilmesi gereken belgeyi ve onu hazırlayan tarafı adlandırın.

2. ders

Temerrüt, Haciz ve Geri Alma

Kaçırılan ödemeden şerif satışına giden mahkeme kararlı yol, ve geri dönüş yolu

Yargısal Paraya Çevirme ve Geri Alma Süresi

New York mahkeme kararıyla yapılan bir şerif satışı ister ve kapıyı satışın onayına kadar açık tutar

Temerrüt (default), bir yükümlülüğün yerine getirilmemesidir ve ipotekte genellikle borçlunun ödemeyi bıraktığı anlamına gelir. Kredi verenin ilk adımı muacceliyettir (acceleration): borcun vadesini bugüne çeker ve borçluya, ödenmemiş bakiyenin tamamını derhal talep eden bir temerrüt bildirimi gönderir. Bundan sonraki her şey bir mahkeme sürecidir; çünkü New York'ta teminat bir ipotektir, teminat konusu gayrimenkuldür ve usul, yargısal paraya çevirmedir (judicial foreclosure).

Yargısal paraya çevirme, borcun ödenmesi için taşınmazın mahkeme kararıyla şerif satışına çıkarılmasını gerektirir. Kredi veren davayı taşınmazın bulunduğu county'de (ilçede) açar. Mahkeme kredi verenin parada haklı olarak alacaklı olduğuna karar verirse, hâkim bir mahkeme görevlisine taşınmaza el koyup onu satmasını emreden bir icra emri (order of execution) verir. Sırasıyla beş adım vardır ve sınav bu sırayı sorar.

1 TEMERRÜT

Borçlu ödeme yapmaz; kredi veren borcu muaccel kılar ve bakiyenin tamamını derhal talep eder.

2 DAVA AÇILIR, LIS PENDENS

Kredi veren taşınmazın bulunduğu county'de dava açar; lis pendens, derdest paraya çevirme davasını duyurur.

3 İCRA EMRİ

Kredi veren haklı olarak alacaklıysa hâkim, bir mahkeme görevlisine taşınmaza el koyup satmasını emreder.

4 ŞERİF SATIŞI

Şerif yeri ve tarihi ilan eder; asgari teklife eşit ya da ondan yüksek en yüksek teklifi verene açık artırmayla satılır.

5 SATIŞIN ONAYI

Kesinleştirmek için dosyalanır. Devir kesinleşir, geri alma hakkı burada sona erer.

New York'ta mahkeme görevlisi genellikle county şerifidir ve satışın yerini ve tarihini kamuya duyuran da şeriftir. Açık artırma herkese açıktır ve taşınmaz, asgari teklife eşit ya da ondan yüksek en yüksek teklifi verene gider. Satıştan sonra işlemi kesinleştirmek için bir satış onayı (confirmation of sale) dosyalanır ve dosyalandığı anda taşınmazın devri kesinleşir.

Buradaki kesin kelimesi gerçek bir iş görür. Borçlunun haklarının sona erdiği andır ve borçlunun yapabileceği her şeyin bu andan önce yapılmış olması gerekir.

HAKKANİYETE DAYALI GERİ ALMA HAKKI

Borçlu, lis pendens'in dosyalandığı andan paraya çevirme satışının onayına kadar taşınmazı geri alabilir (redeem), yani kurtarabilir. Lis pendens (dava şerhi), davalının gayrimenkulünün mülkiyetini etkileyebilecek derdest bir dava bulunduğuna dair tescil edilmiş bir bildirimdir ve paraya çevirme sürecinde davanın başladığını kamuya duyurur. Borçlu, mahkeme masraflarını ve avukatlık ücretlerini de içerebilecek borç tutarını mahkemeye ödeyerek taşınmazı geri alır. Geri alma gerçekleştiğinde mahkeme satışı iptal eder, taraflara ödeme yapar ve borçlu taşınmazın mülkiyetini yeniden kazanır.

YASAL GERİ ALMA HAKKI, BAZI DİĞER EYALETLER

Borçluların nihai satıştan SONRA taşınmazı geri almasına izin verir

New York'ta kullanılmaz, burada satışın onayından sonra borçlunun artık geri alma hakkı yoktur

İkisi arasındaki fark zamanlamadır, başka bir şey değil. Hakkaniyete dayalı hak onaydan önce işler. Yasal hak (statutory right), bir eyalette varsa, nihai satıştan sonra işler. New York borçluya birincisini tanır, ikincisini tanımaz.

DİKKAT: Size lis pendens dosyalandığını söyleyen bir müşterinin hâlâ bir süresi vardır ve ona her şeyin bittiğini söylemek, ona bir eve mal olacak kötü bir tavsiyedir. Süre satışın onayıyla kapanır ve bu sürenin ne kadarının kaldığı, gelecek ay değil bugün avukatına sorulacak bir sorudur.

Lis pendens açar; onay kapatır

UNUTMAYIN: Beş adımı yüksek sesle sırasıyla söyleyin, ardından geri alma süresinin hangi iki adım arasında yer aldığını belirtin.

Şerif Satışından Sonra

Paranın nereye gittiği ve yetmediğinde ne olduğu

Satış bir miktar para üretir ve bu paranın hangi sırayla dağıtılacağı sabittir; çünkü paraya çevirme satışı, taşınmaz üzerindeki her rehnin diğer her rehinle karşı karşıya geldiği andır.

SATIŞ GELİRİ NASIL DAĞITILIR

1 Birikmiş vergiler

Birikmiş emlak vergileri her zaman ilk önce ödenir.

2 Satış masrafları

Paraya çevirmenin maliyeti: şerif, eksperler, devir vergisi, açık artırma görevlisi.

3 Rehin sahipleri

Öncelik sırasına göre ödenir, önce birinci rehnin tamamı, sonra ikinci, sonra üçüncü, para bitene kadar.

4 Artan tutar

Geriye kalan her şey borçluya gider.

Listeyi aşağıdan yukarı okuyun. Borçlu artan tutarı alır; yani önündeki herkes tamamen ödendikten sonra ne kalırsa onu alır. Para onun sırası gelmeden biterse hiçbir şey almaz.

Bunun nedeni rehin önceliğidir. Üst derece ipotek (senior mortgage) olarak da adlandırılan birinci derece ipotek (first mortgage), birinci rehin sırasındadır ve paraya çevirme gelirinden ilk önce ödenir. İkinci derece ipotek, yani alt derece ipotek (junior mortgage), onun arkasında yer alır. Taşınmaz alt derece kredinin de teminatıdır; ancak birinci derece ipotek ödendikten sonra hiçbir şey kalmazsa alt derece kredi veren hiçbir şey alamaz.

Rehinler taşınmaza konuldukları sırayla ödenir, tek bir istisnayla. Vergi rehni her zaman ilk önce ödenir: birinci derece ipoteğin önüne geçen tek rehindir.

Vergi rehni (tax lien), vergi daha tarh edilmeden yıllar önce tescil edilmiş bir birinci derece ipotek de dâhil olmak üzere her şeyin önüne geçer. Rehin sahiplerinin kendilerinin imzaladığı bir sıra değiştirme sözleşmesi dışında, ilk tescil edenin önceliği kuralının tek istisnası budur ve sınavın sorduğu istisna da budur.

AÇIK KALAN BORÇ KARARI

Açık kalan borç kararı

Satış krediyi, işlemiş faizi ve masrafları karşılamazsa alacaklı, borçlunun aradaki farkı borçlu olduğuna dair bir mahkeme kararı alabilir, borçlunun TÜM taşınmaz ve taşınır malları üzerinde genel ve gayri iradi bir rehin kuran şahsi bir karar.

Bu kararın ne olduğunu dikkatle okuyun. Borçlu aleyhine verilen şahsi bir karardır (personal judgment) ve borçlunun bütün taşınmaz ve taşınır malları üzerinde genel ve gayri iradi bir rehin kurar. Genel, kararın satılan evin ötesine uzandığı anlamına gelir; bu nedenle meselenin açık artırmada kapandığını düşünen bir borçlu, kararın ikinci bir taşınmazına bağlandığını görebilir.

Paraya çevirme yerine tapu devri

İradi bir devir: borçlu taşınmazı yine kaybeder, ancak nihai mahkeme işleminden önce iade ederek kredi kaydına ipoteğin paraya çevrilmesinin işlenmesinden kurtulur. Satışın onayından sonra artık çok geçtir.

Paraya çevirme yerine tapu devri (deed in lieu of foreclosure) iradi bir devirdir ve borçlu, mülkiyetten vazgeçmesi karşılığında genellikle hiçbir şey almaz. Aldığı şey, kredi kaydında ipoteğin paraya çevrilmesinin bulunmamasıdır ve yeniden ev almayı düşünen bir müşteri için bu, göründüğünden daha değerlidir. Zamanlama kuralı kesindir. Nihai mahkeme işleminden önce bu yol açıktır, satışın onayından sonra artık çok geçtir.

NOT: Açık kalan borç kararı (deficiency judgment) kendiliğinden doğmaz ve kredi verenin kendi başına yaptığı bir şey değildir. Satış kredi tutarını, işlemiş faizi ve diğer masrafları karşılamadığında alacaklının alabileceği bir mahkeme kararıdır. Soruyu, mahkemeye başvurulup başvurulmadığına bakarak okuyun.

Vergiler, masraflar, sırasıyla rehinler, sonra borçlu

UNUTMAYIN: Bir ev açık artırmada birinci derece ipotek bakiyesinden daha düşük bir fiyata satılıyor. İkinci derece ipotek sahibinin ne alacağını ve borçlunun hâlâ neyi borçlu olabileceğini söyleyin.

3. ders

Borçluları Koruyan Kredi Düzenlemeleri

TILA, RESPA ve açıklamalarını birleştiren TRID kuralı

İki Federal Yasa, Tek Amaç

TILA kredinin maliyetini, RESPA ise kapanışın maliyetini açıklattı

İpotek kredilerinin federal düzeyde düzenlenmesi, iki farklı sorunu çözmek için yıllar arayla yazılmış iki yasaya dayanır. Kredinin kendisine neye mal olduğunu bilmeyen bir borçlu ve kapanışın kendisine neye mal olduğunu bilmeyen bir borçlu. Hangi yasanın hangisini düzenlediğini bilin; bu konunun büyük kısmı ezber olmaktan çıkar.

TRUTH-IN-LENDING ACT VE REGULATION Z

Federal Consumer Credit Protection Act, tüketici kredisi maliyetlerinin açıklanmasındaki kötüye kullanımları önler

Tüketicilerin koşulları karşılaştırıp araştırabilmesi için kredi maliyetlerinin tekdüze biçimde açıklanmasını zorunlu kılar

Kişisel konut ya da tarımsal amaçlı krediler için geçerlidir, ticari ya da iş amaçlı kullanım için değil

Finansman bedeli içeren ya da yazılı sözleşmeyle dörtten fazla taksitte ödenecek kredileri kapsar

Tüketici kredisi koşullarının nasıl reklam edildiğini de düzenler

Truth-in-Lending Act, faiz oranlarının ve diğer finansman bedellerinin açıklanmasını düzenleyen Regulation Z ile uygulanır. Açıklama iki yerde zorunludur: kredi verenler borçlulara kredi teklif ettiğinde ve kredi koşulları reklam edildiğinde. Sizi ilgilendiren yarı bu ikincisidir; çünkü finansman koşullarından söz eden bir gayrimenkul reklamı, bir kredi reklamıdır.

RESPA, REGULATION X

Kredi verenlerin gerçek kapanış masraflarını zamanında açıklamasını zorunlu kılar

Tüketicilerin kapanış hizmetlerini araştırmasına yardımcı olur ve gereksiz maliyet artışlarını azaltır

Loan Estimate'teki kapanış koşulları en az 10 iş günü geçerli kalmalıdır, orana bağlı masraflar hariç; oran sabitlemenin nedeni budur

Your Home Loan Toolkit el kitabı, tamamlanmış başvurudan itibaren 3 iş günü içinde verilmelidir

RESPA, Kongre tarafından 1974'te kabul edilen ve Regulation X olarak uygulanan federal Real Estate Settlement Procedures Act'tir. TILA krediyle ilgilidir. RESPA kapanış masasıyla ilgilidir.

On iş günü kuralı, karşılaştırma yapmayı mümkün kılan kuraldır. Tüm kapanış hizmetlerine ilişkin masraf ve koşul tahmini, Loan Estimate'in verildiği andan itibaren en az on iş günü geçerli kalır. Bu kural faiz oranını ve düzeltilmiş kredi açma masrafları ile günlük faiz gibi orana bağlı masrafları kapsamaz; borçlular ile kredi verenlerin belirli bir süre için oran sabitleme (rate lock) üzerinde anlaşmasının nedeni budur.

APR

en önemli açıklama

Kredi ücretleri ve puanlar dâhil fiilen uygulanan oran, 11% senet faizi, 11.5% APR olabilir.

Alıcıya öğretilmesi gereken sayı APR'dir. Senet faizi (note rate), kredinin üzerinde yazan orandır. Yıllık maliyet oranı (annual percentage rate, APR) ise kredi ücretleri ve puanlar dâhil edilip kredinin ömrüne yayıldığında kredinin gerçek maliyetidir. İki teklifi yalnızca senet faizine göre karşılaştıran bir alıcı, yanlış sayıyı karşılaştırıyordur.

TRID, TILA-RESPA Integrated Disclosure (2013)

Consumer Financial Protection Bureau (Tüketici Finansal Koruma Bürosu) iki yasanın evrakını birleştirdi. TRID Loan Estimate, ilk Truth in Lending Statement'ın (TILA) ve Good Faith Estimate'in (RESPA) yerini alır, ipotek sürecinin daha iyi anlaşılmasını sağlamak, karşılaştırmalı araştırmaya yardımcı olmak ve kapanış masasında sürprizleri önlemek için.

NOT: TILA ile RESPA'yı, borçlunun neye karşı korunduğuna bakarak kolayca ayırabilirsiniz. Reg Z onu paranın maliyetine karşı korur. Reg X onu kapanışın maliyetine karşı korur. TRID, her iki açıklamayı aynı iki forma toplayan kuraldır.

Reg Z krediyi, Reg X kapanışı düzenler

UNUTMAYIN: Bir alıcıya yüzde 11 faiz oranı söyleniyor, açıklama belgesinde ise yüzde 11.5 yazıyor. Hangi sayı hangisidir ve aradaki farkta ne vardır?

TRID Açıklama Takvimi

Ezberlenmeye değer dört süre, hepsi iş günüyle hesaplanır

TRID dört eski formun yerine iki form getirdi. Loan Estimate sürecin başına yakın, Closing Disclosure ise sonuna yakın gönderilir ve ikisi arasındaki mesafeyi dört süre belirler. Her biri iş günüyle hesaplanır ve her biri sınavda çıkar.

İşte bu dört süre.

3 gün Loan Estimate için

Kredi verenin tamamlanmış başvuruyu almasından sonra en geç 3 iş günü içinde teslim edilir.

7 gün kapanıştan önce

Loan Estimate'in verildiği andan kredinin kapanabileceği ana kadar zorunlu bir bekleme süresi işler.

3 gün Closing Disclosure ile

5 sayfalık nihai masraf formu, kapanıştan en az 3 iş günü önce borçluya ulaşmalıdır.

10 gün tahmin geçerli kalmalı

Kapanış masrafları ve koşulları en az 10 iş günü geçerli kalır, orana bağlı kalemler hariç.

Yedi gün kuralı, öğrencilerin yanlış okuduğu kuraldır. Loan Estimate'in borçluya verildiği andan kredinin kapanmasına izin verilen ana kadar işleyen zorunlu bir bekleme süresidir. Kapanış tarihinden yedi gün önce değil, açıklamadan yedi gün sonra.

Closing Disclosure için tanınan üç günün amacı karşılaştırmadır. Borçlunun nihai masrafları başlangıçta kendisine verilen tahminin yanına koyması ve neyin değiştiğini görmesi beklenir.

Toleranslar ve düzeltilmiş CD

Nihai Closing Disclosure masrafları, TRID tolerans sınırlarına göre Loan Estimate ile karşılaştırılır. Sınırlar aşılırsa düzeltilmiş bir Closing Disclosure gönderilmelidir, bu da ek bir bekleme süresini başlatır.

Bunun kapanış masasında gerçek bir etkisi vardır. Nihai yıllık maliyet oranı (annual percentage rate) da Closing Disclosure'da açıklanır ve bir ücret değiştiği için kapanış tarihi kayabilir.

Loan Estimate neleri gösterir

Kredi verenin adı, APR, Total Interest Percentage, kapanış masrafları ve kapanış için gereken nakit, ödeme planı, erken ödeme hükümleri, teminat, borcun üstlenilmesi, kredi hizmetleri, ve belgeyi almanın borçluyu hiçbir şekilde bağlamadığı.

Loan Estimate bir taahhüt değil, karşılaştırma belgesidir. Oranın hangi tarihe kadar geçerli olduğunu, oranın artıp artamayacağını, kredi verenin vergiler ya da tehlike sigortası için bir emanet (escrow) hesabı isteyip istemediğini ve tahmini toplam kapanış masraflarını gösterir. Belgeyi imzalamak, yalnızca borçlunun onu aldığını teyit eder, başka bir şeyi değil.

TRID'in UYGULANMADIĞI durumlar

Konut öz varlık kredi limitleri (HELOC), mobil evler üzerindeki ipotekler ve ters ipotekler.

Borçlu, bekleme sürelerinden feragat edip kapanışı yalnızca gerçek (bona fide) bir kişisel mali acil durumda, örneğin ipoteğin paraya çevrilmesini önlemek için, hızlandırabilir.

DİKKAT: Feragat dar kapsamlıdır ve kredi verene ya da temsilciye değil, borçluya aittir. Ölçüt, ipoteğin paraya çevrilmesini önlemek için yapılması gereken bir kapanış gibi, gerçek bir kişisel mali acil durumdur. Anahtarları daha erken almak istemek acil durum değildir.

Üç, yedi, üç ve on

UNUTMAYIN: Ekrana geri bakmadan dört süreyi sırasıyla söyleyin ve her birinin hangi forma bağlı olduğunu belirtin.

Reg Z Sahada: Reklam ve Cayma

Bir terim kullanırsanız her şeyi açıklayın ve hangi borçluların vazgeçmek için üç günü olduğunu bilin

Truth-in-Lending Act'ten önce bir reklamcı, bir kredinin en cazip koşulunu yayımlayıp başka hiçbir şey söylemeyebiliyordu. Ayda yetmiş beş dolar, ama alıcının bu ödemeye ulaşmak için gereken yüksek peşinattan hiç söz edilmeden. Reg Z bu durumu, hangi kelimelerin bir yükümlülük başlattığına dair bir kuralla düzeltti. Tetikleyici terimler (triggering terms), peşinat, koşullar ve aylık ödeme dâhil olmak üzere bir krediyi tarif eden kelime ya da ifadelerdir. Bir reklamda tetikleyici bir ifade kullanılırsa açıklama yapılması zorunludur ve bu açıklamalar kredi hakkında her şeyi anlatmalıdır. Hiçbiri kullanılmazsa açıklama gerekmez.

TETİKLEYİCİ TERİMLER, TAM AÇIKLAMA GEREKİR

“20% peşinat”

“Ayda yalnızca $700 ödeyin”

“Yalnızca 360 aylık ödeme”

“30 yıllık finansman imkânı”

“1% finansman bedeli”

TETİKLEMEYEN TERİMLER, AÇIKLAMA GEREKMEZ

“Peşinatsız”

“Size uygun çözüm buluruz”

“Kolay aylık ödemeler”

“FHA finansmanı imkânı”

“100% VA finansmanı imkânı”

İki listeyi yan yana okuyun; kural kendini ortaya koyar. Belirli bir koşul tetikler. Genel bir hava tetiklemez. “Kolay aylık ödemeler” ölçülebilir hiçbir şey vaat etmez; “FHA finansmanı imkânı” ve “100% VA finansmanı imkânı” ise bir koşulu değil bir programı adlandırır. Yüzde yirmi peşinat ve ayda yedi yüz dolar, üzerine karar verilebilecek kadar belirgindir; kredinin geri kalanının onlarla birlikte açıklanması gerekmesinin nedeni budur.

Bir reklam tetiklerse, şunların tümünü açıklamalıdır:

Peşinatın tutarı ya da yüzdesi

Geri ödeme koşulları

“Annual percentage rate” (yıllık maliyet oranı), açık yazılmış hâliyle ve APR'nin artabileceğine dair her türlü belirtiyle birlikte (örneğin ARM'ler)

Bu kural sizi doğrudan ilgilendirir. Açık ev broşürünüz ve ilan reklamınız birer reklamdır ve bunlarda yer alan bir ödeme ya da peşinat rakamı, kredi koşullarının reklamını yapar. Broşüre aylık ödeme yazan ilan acentesi (listing agent), Reg Z'yi tıpkı bir kredi verenin yapacağı gibi kesin olarak tetiklemiştir.

CAYMA HAKKI

Cayma hakkı, 3. günün gece yarısına kadar

Tüketiciler, MEVCUT birincil konutlarıyla teminat altına alınan krediden, konut öz varlık kredileri, yeniden finansman, mevcut bir ev üzerinde yeni ipotek, kapanıştan sonraki üçüncü iş gününün gece yarısına kadar cayabilir. Birincil konut satın almak ya da inşa etmek için alınan kredilerde UYGULANMAZ. Kredi verenler bu hakkı ayrı bir belgede açıklamalıdır; cayan borçlu ödediği tüm ücretleri geri alır.

Sınır, paranın ne için kullanıldığına göre çizilir. Borçlunun zaten oturduğu bir konutla teminat altına alınan krediden cayılabilir. Birincil konutun satın alınmasını ya da inşasını finanse etmek için kullanılan bir ipotekten cayılamaz; bu da alıcının taahhüdüne güvenerek iş yapmış inşaatçıları ve bu satışa dayanarak başka bir ev satın almış satıcıları korur.

NOT: Cayma sorusu her zaman farklı kılıklara bürünmüş aynı sorudur. Bu borçlu, krediyi teminat altına alan evde zaten oturuyor mu? Bunu cevaplayın; üç gün meselesi kendiliğinden cevaplanır.

Belirli bir koşul tetikler; genel bir hava tetiklemez

UNUTMAYIN: Gördüğünüz, üzerinde ödeme yazan son ilan broşürünü düşünün. Reg Z'nin o sayının yanında istediği üç şeyi adlandırın.

4. ders

Krediye Başvurma ve Uygunluk

1003 başvurusundan kredi değerlendirme uzmanının nihai cevabına

Ön Uygunluk, Ön Onay ve 1003

Bunlardan biri kimseyi bağlamaz

Alıcılar eskiden belirli bir evi satın almaya hazır olduklarında ipotek kredisi başvurusu doldururdu. Bugün eğilim, alıcının önce onay almasından yanadır ve bunun nedeni pazarlık gücüdür. İki teklif arasında seçim yapan bir satıcı, kapanışa varma ihtimali daha yüksek olanı seçer.

Bu iki terim birbirine benzer ama farklı anlamlara gelir ve bir alıcıya yanlış olanını söylemek, tutamayacağınız bir söz vermektir.

ÖN UYGUNLUK

Potansiyel bir alıcının uygun olabileceği kredi büyüklüğünü tahmin eder

Bir temsilci YA DA bir kredi veren yapabilir

Onayı garanti etmez, ve kredi vereni BAĞLAMAZ

Kredi veren yalnızca alıcının onay alma ihtimalinin yüksek göründüğünü belirtir

ÖN ONAY

Kredi veren, borçlunun finanse edilip edilemeyeceğini, ve ne tutarda, belirler

Alıcı fiili kredi sürecinin birçok adımından geçer; durumu doğrulanır

Tüm koşullar aynı kaldığı takdirde kredi veren belirli bir tutarı ödünç verecektir

Ön uygunluk (pre-qualification), bir alıcının uygun olabileceği kredi büyüklüğünü tahmin eder. Bunu bir temsilci ya da bir kredi veren yapabilir; onayı garanti etmez ve kredi vereni bağlamaz. Bir alıcının ön uygunluğunu mutfak masasında kendiniz yapmanıza izin vardır. Ona bunun bankanın taahhütte bulunduğu anlamına geldiğini söylemenize izin yoktur.

Ön onay (pre-approval), bir kredi verenin potansiyel bir borçlunun finanse edilip edilemeyeceğini ve hangi tutarda finanse edilebileceğini belirlediği süreçtir. Alıcı fiili kredi sürecinin birçok adımından geçer ve kredi veren durumu doğrular. Kredi veren ardından, tüm koşullar aynı kaldığı takdirde belirli bir tutarı ödünç vereceğini beyan eder ve bunu yazılı olarak bir ön onay belgesine ya da mektubuna döker.

1003 FORMU

1003, Uniform Residential Loan Application

Çoğu kredi verenin istediği form. İpoteğin türünü ve koşullarını, taşınmazı ve kredinin amacını, borçlunun kişisel, istihdam ve mali bilgilerini kayda geçirir.

Borçlunun geliri ilk sınavından başvuruda geçer. İstikrarlı aylık gelir (stable monthly income), gelecekte de devam etmesi makul olarak beklenebilecek aylık gelirdir: asıl işten elde edilen brüt temel gelir artı ikramiyeler, komisyonlar, ikinci bir iş ya da yatırım geliri gibi kabul edilebilir ikincil kaynaklardan elde edilen kazançlar.

İstikrarlı aylık gelir

Brüt temel gelir artı kabul edilebilir ikincil kaynaklar, ikramiyeler, komisyonlar, ikinci bir iş, yatırımlar, nitelik (güvenilirlik) ve kalıcılık (devam etme ihtimali) açısından incelenir. Equal Credit Opportunity Act, kamu yardımından elde edilen gelire karşı ayrımcılığı yasaklar.

Kredi değerlendirme uzmanı (underwriter), doğrulanmış kazancın ne kadarının hesaba katılacağına iki şeyi inceleyerek karar verir. Nitelik (quality), yani kaynağın güvenilirliği. Kalıcılık (durability), yani devam etme ihtimali. Üç yıldır süren bir komisyon geliri de bir kez ödenmiş bir ikramiye de kazançtır, ama yalnızca biri istikrarlı aylık gelirdir.

DİKKAT: Federal Equal Credit Opportunity Act, gelir kaynağı kamu yardımı olan borçlulara karşı ayrımcılığı yasaklar. Kredi veren, gelirin güvenilir olup olmadığını ve devam etme ihtimalini sınayabilir. Kredi veren, geliri nereden geldiği için daha az hesaba katamaz.

Ön uygunluk bir tahmindir; ön onay doğrulanmıştır

UNUTMAYIN: Bir alıcı size $600,000 için ön uygunluk aldığını söylüyor. $590,000 fiyatlı bir eve teklif yazmadan önce ona söyleyeceğiniz tek cümleyi belirtin.

Borçlunun Değerlendirilmesi: Beş C

Her kredi verenin gerçekte sorduğu şey ve kredi değerlendirme uzmanının cevaplarla yaptığı şey

Kredi verip vermeyeceğine karar veren bir kredi veren, beş parçalı tek bir soruyu cevaplar. Bu kişi ödeyebilir mi ve ödemeyi bırakırsa taşınmaz, paranın geri alınmasına yetecek kadar değerli mi? Beş C, sektörün bu soruyu parçalara ayırma yoludur ve dosyadaki her doğrulama formu bunlardan birinin kanıtıdır.

Kapasite (Capacity)

Borçlu ipoteği diğer borçları ve yükümlülükleriyle birlikte ödeyebilir mi?

Teminat (Collateral)

Peşinat ve taşınmazın değeri, kredi verenin ipoteğin paraya çevrilmesi hâlinde parasını geri alması için yeterli mi?

Kredi geçmişi (Credit)

Geçmiş ödeme kayıtları geri ödeme isteğini ve gücünü gösteriyor mu?

Karakter (Character)

İş ve kişisel istikrar, aksiliklere rağmen yükümlülükler yerine getirilecek mi?

Koşullar (Conditions)

Borçlunun çalıştığı alan ve genel ekonomik koşullar olumlu görünüyor mu?

Beşinden ikisi aritmetikle değil istekle ilgilidir. Kredi geçmişi, geçmiş ödeme kayıtlarının yükümlülükleri geri ödeme isteğini ve gücünü gösterip göstermediğini sorar. Karakter, borçlunun işinde ve sorumluluklarında aksiliklere rağmen yükümlülüklerini yerine getirecek kadar istikrarlı olup olmadığını sorar. Bir borçlu bu bölümdeki bütün oranları geçip yine de bu ikisinde başarısız olabilir.

Teminat, kişiyle değil evle ilgili olan C'dir. Kredi veren, ipoteğin paraya çevrilmesi gerekirse peşinat ve taşınmaz değerinin parasını geri almaya yetip yetmeyeceğini sorar. Ekspertizin istenmesinin ve kredi verenin taşınmazın bir ila dört aileli olup olmadığına, malik tarafından kullanılıp kullanılmadığına ve gelir getirip getirmediğine bakmasının nedeni budur.

BAŞVURUDAN CEVABA

1 İşleme

Kredi veren sunulanları inceler ve doğrular; kredi raporu, doğrulama formları ve ekspertiz bir kredi dosyasında toplanır.

2 Kredi değerlendirme

Kredi değerlendirme uzmanı riski tartar: borçlu ödemeyi makul şekilde yapabilir mi ve teminatta yeterli değer var mı? İkisi de karşılanırsa Fannie Mae ve Freddie Mac buna “yatırım kalitesinde kredi” (investment quality loan) der.

3 Karar

Onay, ret ya da şartlı onay. Kredi değerlendirme uzmanı, insan ya da insana yönlendirme yapan otomatik sistem, genellikle nihai karar vericidir.

Otomatik kredi değerlendirme (automated underwriting) bu işi ortadan kaldırmadan değiştirdi. Yazılım uygunluk standartlarını uygular ve ya kabulü önerir ya da dosyayı bir insan kredi değerlendirme uzmanına yönlendirir. Birçok durumda uzman sistemin kararını hiçbir yönde geçersiz kılamaz ve görevi, sisteme girilen verileri doğrulamaya dönüşür.

Kredi puanlaması (credit scoring), açık hesaplara, limitlere, ödenmemiş borca, geciken ödemelere ve rehinlere sayısal değerler atar. Puan ne kadar yüksekse risk o kadar iyidir, düşük puanlar başvurunun reddedilmesi ya da daha yüksek bir oran anlamına gelebilir.

Kredi geçmişi, borç geri ödemelerinin kaydıdır. Borçlular, kredi raporunda hiç görünmeyebilecek yükümlülükler dâhil tüm borçlarını kredi verene bildirmek zorundadır ve bir borcunu gizleyen borçlu, kredi değerlendirme uzmanının kararını gerçeğe aykırı bir dosyaya dayandırmış olur.

NOT: Her kredi veren kendi alt sınır puanını belirler. Bir kredi verende yeterli olan bir puan başka bir kredi verende ret ya da daha yüksek bir oranla sonuçlanabilir; bu nedenle reddedilen bir müşteri New York'taki bütün kredi verenler tarafından reddedilmiş değildir.

İki soru: ödeyebilir mi, değer mi

UNUTMAYIN: Kusursuz kredi geçmişi olan bir alıcı ekspertizin desteklediğinden daha fazla borç almak istediğinde hangi C'nin başarısız olduğunu söyleyin.

Uygunluk Oranları ve Nasıl Hesaplanır

Alıcı her iki orana göre de uygun olmalıdır; küçük olan sonuç belirleyicidir

Kredi verenler, borçlunun ne kadar ipotek borcunu rahatça taşıyabileceğine karar vermek için gelirini borç yüküyle karşılaştırır ve bunu iki oranla yapar. Birincisi konut ödemesini gelirle karşılaştırır. İkincisi konut dâhil tüm düzenli borçları aynı gelirle karşılaştırır. Borçlunun her ikisini de geçmesi gerekir.

Test edilen ödeme PITI'dir. Anapara, faiz, vergiler ve sigorta (principal, interest, taxes and insurance), tek bir aylık rakam olarak toplanır.

PITI, test edilen ödeme

Anapara + Faiz + Vergiler + Sigorta; tam konut gideri için (kat mülkiyetinde olduğu gibi) yönetim aidatlarını ekleyin. Kredi verenler vergileri ve sigortayı çoğu zaman her ay bir emanet (escrow), impound ya da rezerv, hesabında toplar, ardından vadesi geldiğinde malik adına öder.

Düzenli borç (recurring debt) ikinci oranın malzemesidir ve neyin hesaba katılacağını on ödeme kuralı belirler. On ya da daha fazla ödemesi kalan her şey düzenli borçtur. Yirmi ödemesi kalmış bir araç kredisi tamamıyla hesaba katılır. Bir alıcıya bir borcu neredeyse bittiği için görmezden gelmesini söylemek, dosyanın yetersiz bulunarak geri dönmesinin yoludur.

Uygunluk standartları kredi verenden kredi verene değişir; ancak kredi verenler kredileri ulusal ikincil piyasalara sattığı için çoğu, Fannie Mae ve Freddie Mac standartlarını kendi konvansiyonel kredi değerlendirmelerine dâhil etmiştir. FHA ve VA kuralları daha esnektir. Fannie Mae ve Freddie Mac tarafından sınırda kabul edilen bir borçlu, FHA ya da VA kredisine daha kolay uygun bulunabilir.

İşte oranlar.

Kredi türü

Ödeme/gelir (PITI)

Borç/gelir (PITI + borç)

Konvansiyonel (Fannie/Freddie)

gelirin 28%'i

gelirin 36%'sı

FHA sigortalı

gelirin 31%'i

gelirin 43%'ü

VA garantili

Kullanılmaz, yerine kalan gelir

41%, faturalar dâhil TÜM borç

VA satırı farklı olandır ve sınav bunu bilir. VA garantili kredi hiçbir şekilde ödeme/gelir oranı uygulamaz. Kalan gelire (residual income) bakar; bu, borçlunun vergileri, konut giderlerini ve düzenli borç yükümlülüklerini çıkardıktan sonra elinde kalan gelirdir. VA'nın ayrıca fatura giderlerini ev büyüklüğüne göre tahmin eden bölgesel kuralları vardır ve bu giderler borç yükümlülüklerinin bir parçası olarak hesaba katılır.

ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK, RALPH

İstikrarlı aylık gelir $2,900 · araç ödemesi ayda $320

TEST 1 · ÖDEME/GELİR

$2,900

gelir

28%

$812

azami PITI

TEST 2 · BORÇ/GELİR

$2,900

gelir

36%

$1,044

toplam borç

$1,044

−

$320

araç kredisi

$724

azami PITI

HER İKİSİNE göre de uygun olun, küçük sayı kazanır. Ralph'in tavanı: $724 PITI.

Ralph'in rakamlarını kendiniz hesaplayın; yöntem her kredi türüne uygulanabilir. Birinci test geliri konut oranıyla çarpar ve orada durur. İkinci test geliri borç oranıyla çarpar ve ardından bilinen borçları çıkarır, çünkü borç oranı ipoteği ve diğer her şeyi birlikte kapsar. İki cevaptan düşük olanı, borçlunun konuta harcayabileceği tutardır.

FHA ve VA oranları da aynı şekilde işler, yalnızca kendi yüzdeleriyle.

NOT: Öğrenciler bu soruda birinci testten sonra durdukları için başarısız olur. Yalnızca ödeme/gelir oranını hesaplamak Ralph'e $812 ve uygun olmadığı bir kredi verir. Her seferinde ikisini de hesaplayın ve küçük olanı alın.

Her iki oran, sonra küçük sayı

UNUTMAYIN: Kendinize $4,000 gelir ve $500 araç ödemesi verin ve iki konvansiyonel testi aklınızdan yapın. Tavanınız nedir?

5. ders

Bankerler, Brokerlar ve İpotek Kredisi Oluşturucuları

Kim kredi verir, kim yerleştirir, kim oluşturur, ve New York her birini nasıl lisanslar

İpotek Bankeri, İpotek Brokerı ve Onları Kim Denetler

Department of State değil, Department of Financial Services

1. Bölüm, New York'ta gayrimenkulle ilgili diğer lisansları sıralamış ve ipotekle ilgili olanların burada ele alınacağını söylemişti. Önce düzenleyici kurumu netleştirmek gerekir. Gayrimenkul lisansınız Department of State'ten (New York Eyalet Bakanlığı) gelir. İpotek bankeri lisansı ve ipotek brokerı kaydı ise New York State Department of Financial Services'ten (New York Eyaleti Finansal Hizmetler Dairesi) gelir ve başvurular, ülke genelinde ipotek lisanslaması için merkezî ve standart bir sistem sağlayan Nationwide Mortgage Licensing System and Registry (NMLS) üzerinden yapılır.

İki düzenleyici, iki ayrı sonuç dizisi demektir. Department of State nezdinde sicilinizin temiz olması, Department of Financial Services karşısında bir savunma değildir.

İPOTEK BANKERİ: KREDİ VEREN

Birincil piyasada ipotek parasını fiilen ödünç veren taraf; ipotek şirketi olarak da adlandırılır

Kredileri oluşturur, değerlendirir ve kredi hizmetlerini yürütür, kapsamlı şirketler üçünü de yapar

Kredi açma ücreti artı faiz alır; kredileri ikincil piyasa yatırımcılarına satar ve ücret karşılığında kredi hizmetlerini yürütmeye devam eder

Herhangi bir yılda 5+ ipotek kredisi oluşturan herkes için NY DFS lisansı gerekir

Kredi oluşturma (origination), kredi değerlendirme (underwriting) ve kredi hizmetleri (servicing) üç ayrı işlevdir ve kapsamlı bir ipotek şirketi aynı kredide üçünü de yapar. Kredi oluşturma, yeni krediyi vermek ya da başlatmaktır: başvuruyu almak, kredi raporunu çekmek, ekspertiz istemek, dosyayı hazırlamak. Kredi değerlendirme, kredinin verilip verilmeyeceğine karar vermektir; bunu fonu sağlayan taraf yapar ve neredeyse hiçbir zaman ipotek brokerı yapmaz. Kredi hizmetleri, kredinin sonrasında sürdürülmesidir: hesap özetleri, tahsilat, geciken ödemelerin takibi.

İPOTEK BROKERI: KREDİYİ YERLEŞTİREN

İPOTEK BROKERI, KAYITLI

Article 12-D: BAŞKALARI İÇİN ipotek kredisi arar, işler, yerleştirir ya da müzakere eder, kredi vermez

Kapsam: New York Eyaleti'ndeki 1 ila 4 aileli, malik tarafından kullanılan konutlar

Faaliyete başlamadan önce Superintendent'a kayıt olmalıdır

2 yıllık kredi analizi ya da kredi değerlendirme deneyimi (ya da bu deneyime sahip birini istihdam etmesi) artı hacme göre $10,000–$100,000 kefalet senedi (surety bond) gerekir

New York Banking Law Article 12-D, ipotek brokerını (mortgage broker), New York Eyaleti'nde bulunan, bir ila dört aileli ve malik tarafından kullanılan konutlar üzerinde başkaları için ipotek kredisi arama, işleme, yerleştirme ya da müzakere etme işiyle uğraşan şahıs işletmesi ya da şirket olarak tanımlar. Bütün ayrım, başkaları için ifadesindedir. İpotek brokerı kredi vermez. Krediyi, kredi veren birine yerleştirir ve önce Superintendent'a (DFS başkanı) kayıt olmak zorundadır.

NEW YORK İPOTEK BANKERİ LİSANSI

NEW YORK İPOTEK BANKERİ LİSANSI, GEREKENLER

$250K

düzeltilmiş net değer

Her zaman korunmalıdır.

$1M+

kredi limiti

Şirket yapısı dışındaki bir bankadan ya da sigortacıdan.

$50–500K

kurumsal kefalet senedi

Anapara tutarı iş hacmine göre belirlenir.

5 yıl

doğrulanabilir deneyim

Perakende ya da toptan ipotek kredisi verme, artı parmak izi ve geçmiş araştırması.

DİKKAT: Sınav bankeri ve brokerı tek bir soruyla ayırır. Kapanış masasına kimin parası gelir? Bankerin parası bankerin kendisinindir. Broker ise başkasının parasını yerleştirir.

Bankerler kredi verir; brokerlar yerleştirir; DFS ikisini de denetler

UNUTMAYIN: Bir ipotek brokerının kaydı için hangi kurumu, aynı kişinin gayrimenkul lisansı için hangi kurumu arardınız?

İpotek Kredisi Oluşturucusu

Banking Law Article 12-E kapsamında lisanslanan gerçek kişi

İpotek kredisi oluşturucusu (mortgage loan originator, MLO) para ödünç vermez. MLO, borçlularla asıl kredileri oluşturan kredi verenleri bir araya getiren bir aracı olarak ücret kazanır ve belirleyici olan da bu ücrettir. New York Banking Law'daki tanıma göre ipotek kredisi oluşturucusu, bir karşılık ya da kazanç için ya da bunu bekleyerek ipotek kredisi başvurusu alan ya da bir ipotek kredisinin koşullarını teklif eden veya müzakere eden bir bireydir; bir kuruluş ya da tüzel kişi değil, gerçek kişidir.

Birini MLO yapan üç şey vardır. Gerçek kişi olmak. Başvuru almak ya da koşulları müzakere etmek. Karşılık almak ya da beklemek. Bu üçünü lisanssız yapan kişi, başka hangi lisansa sahip olursa olsun, lisanssız olarak kredi oluşturmaktadır.

HER GAYRİMENKUL LİSANS SAHİBİNİN BİLMESİ GEREKEN İSTİSNA

Tanım, yalnızca gayrimenkul aracılık faaliyetinde bulunan ve ilgili New York mevzuatı uyarınca lisanslı olan bireyi kapsam dışında bırakır; meğer ki bu birey bir kredi veren, bir ipotek brokerı ya da başka bir ipotek kredisi oluşturucusu tarafından ücretlendirilsin. Gayrimenkul lisansınız, gayrimenkul işi yaptığınız sürece sizi korur. Bir kredi veren ya da ipotek brokerı size ödeme yaptığı anda istisna ortadan kalkar ve MLO tanımının içine girersiniz.

Bu cümle, çalışan bir temsilci için bölümün dayanak noktasıdır ve 3. Bölüm'deki, bir işlemde birden fazla taraftan ücret alınmasını tam açıklama ve tüm tarafların rızası dışında sınırlayan Regulation 175.7 ile örtüşür. Tek ödeme, iki düzenleyici.

MLO ne yapar

Konut kredilerini arar, işler, yerleştirir ve müzakere eder: alıcıların ön uygunluğunu yapar, ön onay için belgeleri toplar, başvuruları sunar, oranları, puanları ve ücretleri açıklar, oran sabitlemeyi müzakere eder, kredi verenin yazılı ipotek taahhüdünü alır ve kapanışı planlar.

Bu işten iki terim çıkar ve ikisi de sınavda sorulur. Oran sabitleme (rate lock), üzerinde anlaşılan faiz oranının ve puanların kredi kapanana kadar dondurulmasıdır. İpotek taahhüdü (mortgage commitment), kredi verenin parayı ödünç vermeye hazır olduğunu teyit eden yazılı mektubudur ve dosya boyunca amaçlanan, bu taahhüdü almaktır.

MLO, uyumsuz bir krediye (nonconforming loan), yani azami kredi tutarını aştığı ya da asgari uygunluk standartlarını karşılamadığı için Fannie Mae ve Freddie Mac'in belirlediği standartlara uymayan bir krediye ihtiyaç duyan borçlu için özellikle yararlıdır.

SAFE Act (2008)

Housing and Economic Recovery Act'in bir parçası: dolandırıcılığı azaltmak için ulusal asgari eğitim standartları. Her konut MLO'su eyalet lisanslı (NY Banking Law Article 12-E) ya da federal kayıtlı olmalıdır, kayıt yalnızca federal denetime tabi mevduat kuruluşlarının çalışanları içindir.

Lisanstan kimler muaftır

Mevduat kuruluşlarındaki kayıtlı MLO'lar; yakın bir aile üyesi için kredi müzakere eden herkes; bireyin kendi konutu üzerindeki krediler; belirli avukatlar ve prefabrik ev satıcıları. Kredi işlem görevlileri ve kredi değerlendirme uzmanları kapsam dışıdır, bağımsız yüklenici olarak çalışmadıkları sürece.

Başvuru sahibi, toplumun güvenini kazanmak ve dürüst, adil ve verimli çalışacağına kanaat getirilmesini haklı kılmak için gerekli mali sorumluluğa, karaktere ve ehliyete sahip olduğunu göstermelidir.

LİSANS ÖNCESİ EĞİTİM, YENİLEME VE TEMİNAT

20 saat NMLS lisans öncesi eğitimi

Yirmi saat şöyle dağılır: üç saat federal mevzuat, dolandırıcılık, tüketicinin korunması ve adil kredilendirmeyi kapsayan üç saat etik, geleneksel olmayan ipotek piyasasındaki kredi standartları üzerine iki saat, üç saat ilgili New York mevzuatı ve ipotek sektörüyle ilgili dokuz saat seçmeli ders. Geleneksel olmayan (nontraditional) ifadesi, SAFE Act ve Article 12-E tarafından 30 yıllık sabit faizli ipotek dışındaki her şey olarak tanımlanır.

31 Aralık

her lisansın sona erdiği tarih

NMLS üzerinden her yıl yenilenir.

11 saat

yıllık sürekli eğitim

Belgesi sona erme tarihine kadar sunulmalıdır.

Ayrıca: NMLS yazılı sınavını (NY'ye özgü bölümüyle birlikte) geçmek ve bir kefalet senedi bulundurmak, kredi oluşturan kuruluşun kefalet senedi bunu karşılayabilir; tutarı önceki yılın hacmine göre belirlenir.

Bir MLO, lisanslı ya da kayıtlı TEK bir kredi oluşturan kuruluşta çalışmalı ya da onun bağımsız yüklenicisi olmalıdır, aynı anda asla birden fazlasıyla bağlantılı olamaz.

NOT: Muafiyetler dar kapsamlıdır ve sınavda tek bir olgu değiştirilerek sorulur. Mevduat kuruluşlarındaki kayıtlı MLO'lar. Üvey ve evlatlık ilişkileri de kapsayan, yakın bir aile üyesi için müzakere edilen kredi. Bireyin kendi konutu üzerindeki kredi. Belirli avukatlar ve prefabrik ev satıcıları. Aile üyesini arkadaşla, kendi konutunu kiralık bir taşınmazla değiştirin; muafiyet ortadan kalkar.

Ücreti alırsanız tanıma girersiniz

UNUTMAYIN: Bir alıcıyı bir kredi verene yönlendiriyorsunuz ve kredi veren size bu yönlendirme için $500 teklif ediyor. Az önce içine girdiğiniz tanımı ve aynı ödemeye uygulanan 3. Bölüm'deki düzenlemeyi adlandırın.

Temsilci Aynı Zamanda İpotek Brokerı Olduğunda

Banking Law Article 12-D kapsamında finansman tarafında çifte acentelik

Çifte acentelik (dual agency), bir gayrimenkul lisans sahibinin hem alıcıyı hem satıcıyı müşteri olarak temsil ettiği durumda ortaya çıkar; 3. Bölüm bunun bedelini ve nasıl açıklandığını öğretti. Aynı sorun finansman tarafında da ortaya çıkar ve içine farkında olmadan girilecek kadar zararsız görünen bir biçimde ortaya çıkar.

Lisa sorunu

Bir alıcı, ilan acentesi (listing agent) Lisa'dan bir ipotek brokerı önermesini ister, ve Lisa'nın kendisi de ipotek brokerıdır. Gayrimenkul lisans sahibi olarak asıl sorumluluğu satıcıya karşıdır; ipotek brokerı olarak ise alıcıya/borçluya karşı olur. Bu çifte acenteliktir: rolü üstlenmeden önce kavramı HEM alıcıya HEM satıcıya açıklamalı ve HER İKİ tarafın da rızasını almalıdır.

Evraktan önce çatışmayı parçalarına ayırın. Gayrimenkul lisans sahibi olarak satışta satıcıyı temsil eder ve asıl sorumluluğu satıcıya karşıdır. İpotek brokerı olarak ipotek kredisinin temininde alıcıyı temsil eder ve asıl sorumluluğu alıcıya karşıdır. Bu iki sorumluluk, her iki tarafın da önem verdiği tek sayı konusunda ters yönleri gösterir.

AÇIKLAMA

3 yıl

asgari saklama süresi

Açıklama formunun ve imzalı alındı beyanının basılı ya da elektronik bir kopyası MLO tarafından saklanmalıdır.

Açıklama formu

Article 12-D uyarınca zorunludur ve HER İKİ tarafça imzalanır. Yazılı olabilir ya da elektronik olarak gönderilebilir; imzalar, New York hukukunun bağlayıcı kabul ettiği durumlarda el yazısıyla ya da dijital olabilir.

Rızanın bedeli

Form her tarafı bölünmemiş sadakat hakkından vazgeçtiği konusunda uyarır, sonuçlarını tartmaya çağırır, bir avukata danışmayı önerir, ve her tarafa bunun yerine kendi ayrı brokerını tutabileceğini hatırlatır.

Üç ya da daha az, ya da daha fazla

Form, brokerın ipotek başvurularını olağan olarak üç ya da daha az kredi verene mi yoksa üçten fazla kredi verene mi sunduğunu belirtir, ve her taraf hangisi olduğunu onaylar.

Formun içeriğini bilmeye değer, çünkü sınav formda ne yazdığını sorar. Lisans sahibi onları ancak her birinin bilgisi ve bilgilendirilmiş rızasıyla temsil edebilir. Rıza göstererek bölünmemiş sadakat hakkından vazgeçerler. Lisans sahibi bir hukuk uzmanı ya da avukat değildir ve imzalamadan önce bir avukata danışmak isteyebilirler. Ayrıca alıcı yalnızca kendisini temsil eden bir gayrimenkul brokerı ya da ipotek brokerı tutabilir; satıcı ise daha önce imzalanmış herhangi bir sözleşme ya da anlaşma saklı kalmak kaydıyla yalnızca kendisini temsil eden bir gayrimenkul brokerı tutabilir.

Kredi veren ilişkisi kuralı

İpotek brokerının bir kredi verenle sürdürdüğü her düzenli iş ilişkisi, alıcı/borçluyla İLK esaslı temasta açıklanmalıdır. Tek istisna: başvuruları üçten fazla kredi verene sunan broker.

İpotek brokerının başvuru sunduğu bir kredi verenle sürdürdüğü her düzenli iş ilişkisi, alıcı ya da borçluyla ilk esaslı temasta açıklanmalıdır; istisnası, başvuruları üçten fazla kredi verene sunan brokerdır. Her dosyayı tek bir kredi verene gönderen bir brokerın, dosyayı yönlendirmeye başlamadan önce borçlunun bilmesi gereken bir ilişkisi vardır.

Şimdi kuralları üst üste koyun, çünkü üç ayrı kaynaktan gelirler ve hepsi aynı işleme uygulanır. Banking Law Article 12-D, çifte acentelik açıklamasını ve iki imzayı zorunlu kılar. Regulation 175.7, tam açıklama ve tüm tarafların rızası dışında birden fazla taraftan ücret alınmasını sınırlar. Ve 1. Bölüm'deki lisans mevzuatınız, satış temsilcisinin (salesperson) yalnızca sponsor brokerından ücret alabileceğini söyler. Doğrudan bir kredi verenden ücret alan satış temsilcisi, aynı anda bu üçünün hepsi bakımından sorun yaşar.

DİKKAT: Buradaki rıza, rol üstlenilmeden önce her iki tarafın yazılı rızası demektir. Bilgilendirilen bir alıcı ve bilgilendirilmeyen bir satıcı, çifte acenteliğe rıza anlamına gelmez. Bu, açıklamanın yarısının yapılmasıdır ve atlanan yarı, lisans sahibinin en çok borçlu olduğu müşteriye aittir.

Açıklayın, iki imzayı alın, üç yıl saklayın

UNUTMAYIN: Bir evin ilanını aldınız ve alıcı sizden ipotek kredisini yerleştirmenizi istiyor. Evet dediğiniz anda doğan üç belgeyi ya da yükümlülüğü adlandırın.

14. Bölüm

Temel çıkarımlar

İpotek belgesi. İpotek, bir borcu teminat altına almak için taşınmaz üzerinde, borç alan ipotek borçlusu (mortgagor) ile borç veren ipotek alacaklısı (mortgagee) arasında iradi bir rehin kurar. Taşınmazın bulunduğu county'de tescil edilir; tescil farazi bildirim sağlar ve rehin önceliğini belirler. Diğer eyaletler, teminatı üçüncü bir kişinin tuttuğu ve mahkemesiz paraya çevirmeye imkân veren satış yetkisi içeren tröst senedini (deed of trust) kullanır. New York ipoteği kullanır ve yargısal paraya çevirmeyi (judicial foreclosure) şart koşar.

Kredi türleri. Geri ödemeye göre: planlı negatif amortismanıyla kademeli ödemeli ipotek ve faiz ödeyip balon ödemeyle biten düz ya da vadeli ipotek. Öz varlık için: açık uçlu ipotek, konut öz varlık kredisi, konut öz varlık kredi limiti ve ters ipotek. Duruma göre: nihai kredisiyle inşaat ipoteği, köprü, kısmi serbest bırakma maddesiyle toplu ipotek, paket, belgesiz, sat ve geri kirala, satın alma bedeli ipoteği, arazi sözleşmesi ve sarmal ipotek.

Maddeler. Muacceliyet, temerrüt hâlinde bakiyenin tamamını talep eder. Devir yasağı maddesi, yani satışta muacceliyet maddesi, bunu devir hâlinde talep eder ve FHA ile VA kredileri bu maddeyi içeremez. İpoteğin sona ermesi (defeasance), borç ödendiğinde ipoteği sona erdirir ve ipotek alacaklısı kayıt için ipotek terkin belgesini hazırlar. Erken ödeme cezaları FHA ve VA kredilerinde yasaktır. Sıra değiştirme, daha sonra tescil edilen bir ipoteğin daha önce tescil edilenin önüne geçmesini sağlar.

Paraya çevirme. Temerrüt, lis pendens, icra emri, şerif satışı, satışın onayı. Hakkaniyete dayalı geri alma hakkı lis pendens'ten onaya kadar sürer ve New York'ta onaydan sonra yasal geri alma hakkı yoktur. Satış geliri önce birikmiş vergileri, sonra paraya çevirme masraflarını, sonra öncelik sırasına göre rehin sahiplerini, en son da borçluyu öder. Vergi rehni, birinci derece ipoteğin önüne geçen tek rehindir. Eksik kalan tutar, borçlunun bütün malvarlığı üzerinde genel ve gayri iradi bir rehin olan açık kalan borç kararına dönüşebilir.

TILA ve RESPA. Reg Z, kredi maliyetinin tekdüze açıklanmasını zorunlu kılar, APR'yi temel sayı yapar, reklamları tetikleyici terimlerle denetler ve mevcut birincil konutla teminat altına alınan kredilerde üçüncü iş gününün gece yarısına kadar cayma hakkı tanır. RESPA ve Reg X kapanışı düzenler. TRID formlarını birleştirdi: üç iş günü içinde Loan Estimate, ondan sonra yedi gün kapanış yok, kapanıştan üç iş günü önce Closing Disclosure, on iş günü geçerli kalan koşullar.

Başvuru ve uygunluk. Ön uygunluk bir tahmindir ve kimseyi bağlamaz; ön onay doğrulanır ve yazılı hâle getirilir. 1003 formu ipoteğin koşullarını, taşınmazı ve borçluyu kayda geçirir. Kredi verenler kapasiteyi, teminatı, kredi geçmişini, karakteri ve koşulları tartar ve istikrarlı aylık geliri nitelik ve kalıcılık açısından sınar. Her iki oranı da hesaplayın ve küçük sonucu alın.

Bankerler, brokerlar ve kredi oluşturucuları. Department of Financial Services üçünü de NMLS üzerinden lisanslar ya da kaydeder. İpotek bankerleri kredi verir; kredileri oluşturur, değerlendirir ve kredi hizmetlerini yürütür. İpotek brokerları Article 12-D kapsamında başkaları için kredi yerleştirir ve Superintendent'a kayıt olur. MLO'lar Article 12-E kapsamında lisanslanan bireylerdir ve bir kredi veren ya da ipotek brokerı tarafından ücretlendirilen gayrimenkul lisans sahibi MLO tanımının içine girer.

Finansman tarafında çifte acentelik. Hem ilan acentesi hem ipotek brokerı olarak hareket eden lisans sahibi, çifte acenteliği alıcıya ve satıcıya açıklamalı, her ikisinin imzalı rızasını almalı, açıklama formunu ve alındı beyanını en az üç yıl saklamalı, başvuruları üç ya da daha az kredi verene mi yoksa daha fazlasına mı sunduğunu belirtmeli ve her düzenli kredi veren ilişkisini ilk esaslı temasta açıklamalıdır.

Tek bölüm, tek alışkanlık: paranın kaynağını izleyin

UNUTMAYIN: Bu sekiz konudan hangisini şu anda mutfak masasında bir alıcıya açıklayamazsınız? Sınavdan önce o ekrana geri dönün.

HÂKİM SİZ OLUN

Sheepshead Bay'deki Eksikler

Emerald Shore Realty'de satış temsilcisi olan Denise, Sheepshead Bay'deki ilanının “finansmanı kendim yürütürsem daha hızlı kapanacağına” karar verir. Alıcıların kredi başvurusunu alır ve oranı ve puanları, dosya için kendisine $1,500 ücret ödeyen Metro Funding ile müzakere eder, MLO lisansı yoktur, “çünkü zaten gayrimenkul lisansım var.” Kendi ilanındaki krediyi düzenlerken alıcılara, ama satıcılara asla, “iki şapka taktığından” söz eder, kendi hazırladığı bir forma yalnızca alıcıların imzasını alır ve dosyaları ince tutmak için imzalı açıklama formlarını her Ocak ayında imha eder. Bu yıl bütün başvuruları Metro Funding'e sunmuş olmasına rağmen, alıcılarla ilk kez oturduğunda bu ilişki hakkında hiçbir şey söylemez.

Açık ev broşüründe “Ayda yalnızca $1,450 ödeyin, sadece 10% peşinat!” yazar, başka hiçbir şey yazmaz. Mutfak masasında Okafor ailesinin ön uygunluğunu gelirlerini ve borçlarını inceleyerek kendisi yapar. Ardından onlara ön uygunluğun “bankayı bağladığını, onayın artık garanti olduğunu” söyler. Okafor ailesinin aylık $3,000 istikrarlı geliri vardır ve yirmi ödemesi kalmış bir araç kredisine ayda $400 öderler; Denise onlara konvansiyonel bir kredi verenin tam $1,080 PITI ödemesine izin vereceğini söyler, “yüzde otuz altı, arabayı da unutun, neredeyse bitti.”

Şehrin öbür ucunda, küçük bir ipotek bakiyesi kalmış 58 yaşındaki dul bir kadına “ters ipotek alın, her ev maliki uygundur ve çekler gelecek ay başlar” tavsiyesinde bulunur. Bankadan kredi alamayan bir alıcı için sarmal ipotek kurgular: satıcı mevcut düşük faizli kredisini, ki bu kredi satışta muacceliyet maddesi içerir, elinde tutar ve alıcıdan tek bir birleşik ödeme alır, “bankanın da bunu bilmesine hiç gerek yok.” Bir FHA alıcısına ince ayrıntıları açıklar: “erken öderseniz erken ödeme cezası bekleyin, her ipotekte vardır.”

Ardından eski müşterisi Marisol ağlayarak arar: evi hakkında bir lis pendens dosyalanmıştır. “Bir kez dosyalandı mı iş biter,” der Denise. “Evi kurtaramazsınız, açık artırmayı bekleyin.” Okafor dosyasına dönersek, kredi değerlendirmeden sorunsuz geçer ve Denise kapanışı ayarlar. Masada kapanış görevlisi, Okafor ailesine beş sayfalık Closing Disclosure'ı ilk kez gösterir; Denise onları geçiştirir: “standart evrak, imzalayın, anahtarlarınızı alalım.”

Bu hikâyede on iki ihlal gizlidir ve sizi yanıltmak için aralarına bir de hukuka uygun eylem yerleştirilmiştir. Hikâyeyi bir sınav sorusu gibi değil, bir dosya gibi ele alın.

Önce hiçbir şey işaretlemeden baştan sona bir kez okuyun. Sonra elinizde bir kalemle tekrar okuyun ve yanlış olup olmadığına henüz karar vermeden sizi duraksatan her cümleyi işaretleyin. Ardından işaretlediğiniz her cümlenin hangi kurala dokunduğunu adlandırın. Bir kurala bağlayamadığınız cümleyle işiniz henüz bitmemiştir.

ÖNCE LİSANS SORUNLARI

Denise'in söylediklerinden değil, yaptıklarından başlayın. Kredi dosyasıyla ilgili cümleyi ipotek kredisi oluşturucusu tanımının yanına koyun. Gerçek kişi. Başvuru almak ya da koşulları müzakere etmek. Karşılık. Üçünden kaçını karşıladığını sayın, ardından bir gayrimenkul lisans sahibinin normalde yararlandığı istisnayı okuyun ve onu Denise'in elinden alan kelimeleri bulun. Belirleyici olgu, ona kimin ödeme yaptığıdır.

Bu ödeme ona iki yönden daha dokunur. 3. Bölüm size bir işlemde birden fazla taraftan ücret alınmasına ilişkin bir düzenleme verdi. 1. Bölüm size bir satış temsilcisinin kimden ücret alabileceğine dair bir kural verdi. Üç şekilde ihlal ettiği bir mesele, cevabınızda üç cümleyi hak eder.

Ardından çifte acentelik evrakını bir kontrol listesi gibi inceleyin. Adıyla zorunlu tutulan bir açıklama, onu imzalaması gereken kişiler, imzalı kopyanın saklama süresi ve düzenli bir kredi veren ilişkisinin açıklanması gereken an. Hangilerini karşıladığını, hangilerini yarım karşıladığını ve hangilerine hiç girişmediğini işaretleyin.

REKLAM VE ARİTMETİK

Broşür bir Reg Z sorunudur ve kural mekaniktir. Üzerindeki herhangi bir ifadenin tetikleyici terim olup olmadığına karar verin; öyleyse reklamın o durumda neleri içermesi gerektiğini, açık yazılması gereken terim de dâhil olmak üzere düzenlemenin kullandığı kelimelerle sıralayın.

Mutfak masasında iki şey olmaktadır ve yalnızca biri yanlıştır. Eylemlerden biri lisans sahibinin yapmasına izin verilen bir şeydir ve nedenini söyleyebiliyorsanız yerleştirilmiş hukuka uygun eylem odur. Diğeri, o eylemin neyi garanti ettiğine dair bir beyandır ve bağlayıcı olmayan bir tahmini, kredi verenin hiç vermediği bir söze dönüştürür.

Ardından Okafor ailesinin rakamlarını tartışmak yerine hesaplayın. Aylık üç bin dolar istikrarlı gelir. Yirmi ödemesi kalmış dört yüz dolarlık araç taksidi. Konvansiyonel oranlar. Birinci testi yapın, ikinci testi yapın, on ödeme kuralının çıkarılmasını söylediği tutarı çıkarın ve cevabınızı Denise'in rakamıyla karşılaştırın. O tek cümlede iki hata vardır: atladığı test ve unutmalarını söylediği borç.

ÜRÜNLERE İLİŞKİN TAVSİYELER

Üç kredi ürünü hakkında üç beyan vardır ve her biri belirli bir olguda çöker. Dul kadın için ters ipoteğin iki uygunluk şartını kontrol edin ve hangisini karşılamadığını söyleyin. Sarmal ipotek için satıcının mevcut kredisindeki maddeyi bulun, bu maddenin devir hâlinde kredi verene ne yapma hakkı verdiğini söyleyin ve kredi veren bunu yaptığında evi kimin kaybedeceğini adlandırın. FHA alıcısı için maddeler ekranında FHA ve VA kredilerinin neleri içeremeyeceğine dair cümleyi bulun ve Denise'in bunu tam tersine anlattığını fark edin.

Marisol'ün aramasının bir saati vardır. Paraya çevirme ekranına gidin, geri alma süresinin hangi iki olay arasında işlediğini bulun ve o aramanın yapıldığı gün sürenin ne kadarının hâlâ açık olduğunu hesaplayın. Ardından kuralı bilen bir lisans sahibinin o öğleden sonra ona ne yapmasını söyleyeceğini belirtin.

Kapanış masası bir son tarihtir. Okafor ailesinin ilk kez gördüğü formu adlandırın, kapanıştan kaç iş günü önce ulaşması gerektiğini söyleyin ve bu bekleme süresinin ne işe yaradığını belirtin; çünkü amacı, formu masada görmenin neden bu süreyi anlamsız kıldığını açıklar.

İşaretlediğiniz her şeyi üç gruba ayırın. Açıkça ihlal. Açıkça hukuka uygun. Bu olgulardan anlaşılamıyor. En çok şey öğreten üçüncü gruptur, çünkü içindeki her madde için eksik olguyu adlandırmanız gerekir.

Her cevabı üç bölüm hâlinde yazın. Hikâyeden alıntılanan olgu. Bu bölümden ya da onu içeren bölümden adıyla belirtilen kural. Kuralı bilen bir lisans sahibinin vereceği tavsiye; o müşteri karşınızdayken kullanacağınız kelimelerle.

Ardından en emin olamadığınız madde için karşı tarafın savunmasını, Denise'in yaptığı her şeyin bir gerekçesi varmış gibi yüksek sesle yapın. Bu savunmayı kuramıyorsanız, kuralın geldiği ekrana geri dönün.

NOT: Bir meseleye verdiğiniz cevap olgusu olmayan bir kuralsa, bir mesele tespit etmemişsiniz demektir. Bir kural okumuş ve uymasını ummuşsunuzdur. Önce olguyu, sonra kuralı, sonra bunun yerine ne söylenmesi gerektiğini belirtin.

Önce olguyu, sonra kuralı adlandırın

Kendinizi sınayın

Bu bölümle ilgili 11 soru. Doğru olup olmadığını ve nedenini görmek için bir cevap seçin.

Anahtar terimler

Graduated payment mortgage
Planlı negatif amortisman yaratan küçük başlangıç ödemeleri olan, sonra bakiyeyi tamamen itfa etmek için yükselen kredi.
Reverse mortgage
Çok az ipotek bakiyesi olan ya da hiç olmayan 62+ yaş ev sahipleri için kredi verenin borçluya ödeme yaptığı kredi; satışta, vefatta ya da 12 aylık yoklukta geri ödenir.
Blanket mortgage
Birden fazla parseli kapsayan, genellikle kısmi serbest bırakma maddesi içeren tek ipotek.
Wraparound mortgage
Yeni bir kredinin satıcının mevcut kredisiyle birleştirildiği satıcı finansmanı; alıcı satıcıya öder, satıcı da orijinal kredi verene ödemeye devam eder.
Purchase money mortgage
Gayrimenkul satın almak için kullanılan her kredi, özellikle satıcının bedelin bir kısmı için geri aldığı ipotek.
Adjustable rate mortgage
Oranı bir endeks artı kredi verenin marjına eşit olan, belirli dönemlerde oran üst sınırları içinde ayarlanan kredi.
Alienation (due-on-sale) clause
Mülk devredildiğinde kredi verenin borcu muaccel kılmasına ya da koşulları değiştirmesine olanak tanıyan madde; FHA ya da VA kredilerinde izin verilmez.
Defeasance clause
Borç geri ödendiğinde ipoteği hükümsüz kılan hüküm; kredi veren bir ipotek fekki belgesi (satisfaction of mortgage) tescil ettirir.
Equitable right of redemption
New York'ta borçlunun lis pendens'ten haciz satışının onayına kadar herhangi bir zamanda vadesi geleni ödeyerek mülkü kurtarma hakkı.
Deficiency judgment
Haciz gelirleri borcu karşılamadığında aradaki fark için borçluya karşı verilen kişisel karar.
Deed in lieu of foreclosure
Borçlunun kredi kaydına haciz işlenmesini önlemek için mülkü kredi verene gönüllü olarak devretmesi.
Regulation Z
Kredi maliyetlerinin (APR) tekdüze açıklanmasını zorunlu kılan, reklamlardaki tetikleyici terimleri düzenleyen ve mevcut bir konutla teminat altına alınan kredilerde üç günlük cayma hakkı veren Truth in Lending Act kuralı.
TRID
TILA-RESPA Integrated Disclosure kuralı: Loan Estimate 3 iş günü içinde, Closing Disclosure kapanıştan 3 iş günü önce.
PITI
Anapara, faiz, vergiler ve sigorta, uygunluk oranlarında test edilen konut ödemesi (konvansiyonel 28/36, FHA 31/43).
Pre-approval
Koşullar aynı kaldığı takdirde belirli bir tutarı ödünç vermeye yönelik kredi verenin doğrulanmış taahhüdü; ön uygunluk yalnızca bağlayıcı olmayan bir tahmindir.
Mortgage loan originator
Karşılık alarak kredi başvurusu alan ya da koşulları müzakere eden birey; NMLS aracılığıyla NY Banking Law Article 12-E kapsamında lisanslanır (20 saat eğitim, sınav, yıllık yenileme).

Bu bölümü çalışın

Kartlar (ücretsiz) Deneme sınavı

Kitapta 14. bölümü okuyun (İngilizce)

Kitap, satış danışmanı paketiyle gelir (3 ay için 39 $).

Bir çalışma kursu, beta aşamasında. Bu, New York Eyaleti Department of State (DOS) tarafından onaylanmış bir lisans ön koşulu kursu değildir ve burada geçirdiğiniz süre satış danışmanı lisansı için gereken 77 saate sayılmaz. 77 saatlik kursu DOS onaylı bir okulda alın; bunu konuları öğrenmek ve tekrar etmek için kullanın. · License to Earn LLC altyapısıyla