1. ders
Yüzdeler
Parça, yüzde, bütün, ihtiyacınız olanın üstünü kapatın
T-Formülü
Parça, yüzde, bütün. Her yüzde sorusu, aynı üç sayının üç farklı dizilişinden biridir
Sınavdaki her yüzde problemi üç sayıdan oluşur: parça, yüzde ve bütün. Soru size bunlardan ikisini verir ve üçüncüsünü sorar.
ÜÇ BİÇİM
Parça, yüzde çarpı bütüne eşittir. Yüzde, parça bölü bütüne eşittir. Bütün, parça bölü yüzdeye eşittir. Bunlar tek bir ilişkinin üç dizilişidir; bu yüzden şekli öğrenin. Bir T çizin: parça yatay çizginin üstünde, yüzde ve bütün ise altında yan yana durur. Bulmak istediğiniz değerin üstünü kapatın. Kalan iki değer yan yanaysa çarpın. Biri diğerinin üstündeyse üsttekini alttakine bölün.
HESAPLAMADAN ÖNCE DÖNÜŞTÜRÜN
Bir yüzdeyle çarpma yapabilmeniz için önce onu ondalık sayıya çevirmeniz gerekir. Ondalık noktayı iki basamak sola kaydırın. Yüzde altı .06, yüzde altı buçuk .065, yüzde yüz elli 1.5, yüzde birin yarısı ise .005 olur. .06 yerine 6 ile çarpmak sınavdaki en yaygın hatadır ve sonucu yüz kat büyük çıkarır.
Kesirler de aynı şekilde, bölme yoluyla dönüştürülür. Dörtte üç .75, yani yüzde 75 eder. Sekizde bir .125, yani yüzde 12.5 eder. Üçte bir .3333 olup sonsuza kadar sürer; bu nedenle dört basamak taşıyın ve yuvarlamayı son adımda yapın.
KOMİSYON
Bir ev yüzde 5 komisyonla $425,000 bedelle satılıyor. Fiyat bütündür, oran yüzdedir, komisyon da parçadır; öyleyse çarpın. .05 çarpı $425,000, $21,250 eder. Bu tutar 50/50 paylaşılırsa her firma $10,625 alır. Satış temsilcisinin broker’iyle paylaşımı onun lehine 60/40 ise temsilci .60 çarpı $10,625, yani $6,375 alır.
Elinizdeki sayı komisyonsa aynı T’yi tersten çalıştırın. Bir broker yüzde 6 oranla $18,000 kazanmış ve siz satış fiyatını bulmak istiyorsunuz. Parça $18,000, yüzde .06’dır, bütün ise eksiktir; dolayısıyla $18,000 bölü .06, $300,000 eder. Sonucu geri çarparak kontrol edin.
SATICIYA NET
Satıcıya net (net to seller) hesabı, insanların beklemediği yönde işler. Bir satıcı yüzde 5 komisyon düşüldükten sonra elinde $380,000 kalmasını istiyor. Komisyon, henüz kimsenin söylemediği bir fiyattan kesilir; yani çarpılacak bir bütün yoktur. $380,000, fiyatın yüzde 95’idir. Net tutar parçadır, fiyat bütündür ve bütün eksiktir; öyleyse bölün.
$380,000 / .95 = $400,000
DİKKAT: Net tutara yüzde 5 eklemek, sınavın bilerek seçenekler arasına koyduğu yanlış cevaptır. $380,000 çarpı 1.05, $399,000 eder; bu, satıcının ihtiyacından $1,000 eksiktir ve $1,000 eksik kalan bir satıcı imza atmaz. Komisyon fiyat üzerinden kazanılır; bu nedenle bütün, fiyattır.
Bölüm 10, aynı problemleri değerleme ve fiyatlandırma derslerinin içinde çözer. Bu ekran, bunların altında yatan mekanizmadır.
Bilinmeyeni kapatın; ne yapacağınızı T söyler
UNUTMAYIN: Önünüzdeki iki sayıdan hangisi bütündür? Herhangi bir tuşa dokunmadan önce bunu yüksek sesle söyleyin, çünkü diğer her karar buna bağlıdır.
Faiz, Değer Artışı, Değer Kaybı, Puanlar
Aynı üçgen, dört farklı kılık
Faiz, değer artışı, değer kaybı ve puanlar, az önce öğrendiğiniz T’nin dört ayrı adıdır. Bir şey bütündür, bir oran yüzdedir, para da parçadır.
BASİT FAİZ
Faiz (interest), borç para almanın maliyetidir; anapara (principal) ise kredinin bakiyesidir. Yıllık faiz, anapara çarpı orana eşittir; dolayısıyla anapara bütündür. Yüzde 6.5 faizli $240,000 tutarındaki bir kredinin yıllık maliyeti $15,600 olur; bu tutar 12’ye bölündüğünde bir aylık faiz $1,300 eder. İtfalı (amortizing) bir kredide ilk ödemenin $1,300 kadarı faize, geri kalanı anaparaya gider. Sonraki her ay bakiye daha küçük olduğundan, aynı ödemenin daha büyük bir kısmı anaparaya ulaşır.
DEĞER ARTIŞI VE DEĞER KAYBI
Değer artışı (appreciation) ve değer kaybı (depreciation), zıt yönlere çevrilmiş aynı çarpma işlemidir. $500,000 bedelle satın alınan ve yüzde 4 değer kazanan bir ev $520,000 eder. İkinci yıl için bileşik hesap yaparsınız, çünkü ikinci yıl birinci yılın üzerine büyür: $520,000 çarpı 1.04, $540,800 eder. Sınav, bileşik hesap yapıp yapmadığınızı görmek için $540,000 seçeneğini koyar. Yüzde 3 değer kaybeden $600,000 tutarındaki bir değer, $600,000 çarpı .97, yani $582,000 olur.
İşlemi tersine çevirdiğinizde bölme kuralı önem kazanır. Bir mülk yüzde 12 zararla $364,000 bedelle satıldı; yani satış fiyatı, malikin ödediği tutarın yüzde 88’idir: $364,000 bölü .88, $413,636 eder. Zarar problemlerinde 1 eksi orana, kazanç problemlerinde ise 1 artı orana bölünür.
PUANLAR
Bir puan (point) yüzde birdir ve yüzde biri alınan bütün, satış fiyatı değil, her zaman kredidir. Tuzağın tamamı bu cümlededir. Fiyattan daha az borç alan bir alıcı, puanları daha küçük olan sayı üzerinden öder.
Bir puan, fiyatın değil, her zaman KREDİ tutarının 1%’idir. 20% peşinatla $450,000 değerinde bir ev satın alan alıcı $360,000 borç alır; iki puanın maliyeti .02 × $360,000 = $7,200 olur. Kabaca bir kural: her iskonto puanı (discount point) faiz oranını yaklaşık yüzde ⅛ kadar düşürür.
DİKKAT: Dördünde de oranı okumadan önce matrahı okuyun. Faiz anapara üzerinden hesaplanır. Değer artışı önceki değer üzerinden hesaplanır. Zarar yüzdesi, malikin ödediği tutar üzerinden hesaplanır. Puanlar kredi üzerinden hesaplanır. Yanlış bütünü seçerseniz aritmetik kusursuz olur, ama cevap yanlış çıkar.
Önce bütünü bulun; oran işin kolay kısmıdır
UNUTMAYIN: Bir alıcı, yüzde 20 peşinatla $450,000 bedelle satın aldığı bir ev için iki puan ödüyor. Puanlar hangi sayıya uygulanır ve bu sayı neden $450,000 değildir?
